Widmo dalekiej czerwieni: wpływ na rośliny i zastosowanie w uprawie indoor
Być może spotkałeś się już z artykułami promocyjnymi podkreślającymi zalety dalekiej czerwieni w widmie światła. Najczęściej wspomina się w nich o większych plonach i krótszym okresie kwitnienia. Czy to tylko marketing, czy daleka czerwień rzeczywiście ma znaczenie? Wyjaśnimy, jak wpływa ona na rośliny, jak wykorzystać ją w uprawie indoor i polecimy najlepsze lampy z daleką czerwienią do Twojej uprawy.
Podobnie jak ludzkie oko nie widzi światła o zbyt krótkiej lub długiej fali, rośliny również nie potrafią wykorzystać całego widma światła w procesie fotosyntezy. Światło aktywne fotosyntetycznie obejmuje zakres długości fal 400–700 nanometrów, który określamy jako widmo PAR. Daleką czerwienią określamy światło o długościach fal 700–800 nanometrów. Mimo że daleka czerwień ma tylko niewielki wpływ na fotosyntezę, oddziałuje na wzrost, kwitnienie i rytm dobowy roślin.
Wpływ promieniowania dalekiej czerwieni na rośliny
W naturze światło docierające do roślin zmienia się w zależności od pory dnia i wpływu otoczenia. Przykładem może być las, w którym promienie słoneczne muszą przedostać się przez korony drzew, zanim dotrą do roślin rosnących pod nimi. Liście drzew pochłaniają dużą część promieniowania PAR, a do niższych partii dociera światło o większym udziale dalekiej czerwieni.
Większy udział światła dalekiej czerwieni jest dla roślin rosnących w cieniu sygnałem, że aby dotrzeć do promieniowania aktywnego fotosyntetycznie, muszą rosnąć bardziej w górę. Dlatego rośliny reagują na promieniowanie dalekiej czerwieni, wydłużając łodygi i międzywęźla.
Widmo światła zmienia się także o wschodzie i zachodzie słońca, kiedy zwiększa się udział promieniowania czerwonego i dalekiej czerwieni. Rośliny odbierają te zmiany za pośrednictwem receptorów światła nazywanych fitochromami. Występują one w dwóch wzajemnie przekształcających się formach: Pr i Pfr.
Rano większość fitochromów w roślinie występuje w nieaktywnej formie Pr. Pierwsze promienie słońca zaczynają przekształcać Pr w aktywną formę Pfr. Wieczorem Pfr ponownie zaczyna zmieniać się w Pr. Ten system równowagi pozwala roślinom rozpoznawać długość dnia i nocy oraz regulować kwitnienie, a także pełni inne funkcje.
Wykorzystanie dalekiej czerwieni w uprawie indoor
Dodatkowe oświetlenie daleką czerwienią można wykorzystać w uprawie indoor do wspierania fotosyntezy, wpływania na strukturę roślin i regulowania cyklu świetlnego.
Zwiększenie wydajności fotosyntezy: Chociaż promieniowanie dalekiej czerwieni nie należy do widma PAR, nie oznacza to, że nie ma żadnego wpływu na fotosyntezę. Stwierdzono, że daleka czerwień zwiększa ogólną wydajność fotosyntezy przy świetle czerwonym i niebieskim. Zjawisko to jest związane z tak zwanym efektem Emersona. W praktyce oznacza to, że odpowiednio dobrana suplementacja daleką czerwienią może zwiększyć ilość energii świetlnej, którą roślina potrafi wykorzystać, wspierając tym samym szybsze tworzenie biomasy.
Wpływ na wzrost i morfologię roślin: Najbardziej widocznym wpływem dalekiej czerwieni na rośliny jest wydłużenie ich wzrostu. Dzięki suplementacji daleką czerwienią można stymulować rośliny do wydłużania łodyg i międzywęźli. Może to być korzystne na przykład podczas uprawy niskich odmian o gęsto rozmieszczonych węzłach, które są narażone na niskie plony i pleśń. Daleką czerwień można wykorzystać również podczas uprawy odmian autoflower, które mają ograniczony okres wzrostu.
Daleka czerwień na końcu cyklu świetlnego: End-of-Day Far-Red (EOD-FR) to technika, w której rośliny są przez krótki czas oświetlane daleką czerwienią pod koniec cyklu świetlnego, tuż przed wyłączeniem głównego oświetlenia. Naśladuje to naturalne warunki panujące podczas zachodu słońca i powinno powodować szybsze przekształcanie fitochromów w nieaktywną formę Pr. Mówiąc prościej, za pomocą światła dalekiej czerwieni można szybciej przygotować rośliny do snu.
Przewodnik po zakupie lamp z daleką czerwienią
Jeśli chcesz eksperymentować z oświetleniem daleką czerwienią w uprawie indoor, możesz wybrać osobne listwy LED, dodatkowe lampy z daleką czerwienią lub zaawansowane systemy z niezależnym kanałem dalekiej czerwieni. Przy wyborze liczy się przede wszystkim to, czy chcesz jedynie rozszerzyć widmo istniejącego oświetlenia, czy używać dalekiej czerwieni celowo na różnych etapach cyklu świetlnego.
SunPro LED Bars UV+FAR RED ADD-ON, 2x25W – Para dodatkowych listew LED SunPro o łącznej mocy 50 W to prosty sposób na rozszerzenie widma istniejącego oświetlenia o promieniowanie UV-A i daleką czerwień. Każda listwa ma moc 25 W i długość 115 cm. Dzięki przesuwnym uchwytom można je łatwo zamontować obok głównego panelu LED. To interesująca propozycja dla growerów, którzy chcą wypróbować działanie dodatkowego widma bez inwestowania w nowe główne oświetlenie.
SunPro MAMASUN 100W LED - FAR RED – Osobna lampa z daleką czerwienią SunPro MAMASUN ma moc 100 W i jest przeznaczona do uzupełnienia głównego oświetlenia. Producent zaprojektował ją przede wszystkim jako uzupełnienie lamp HPS i CMH, można ją jednak łączyć z innymi systemami oświetleniowymi. Sprawdzi się u growerów, którzy chcą mieć osobne źródło promieniowania dalekiej czerwieni i eksperymentować z jego wykorzystaniem w trakcie cyklu świetlnego.
Faven Chroma LED 120W Under Canopy Light 3.0 – Zaawansowane rozwiązanie do suplementacji daleką czerwienią, które może pełnić wiele funkcji. Faven Chroma 3.0 można wykorzystać do doświetlania korony od dołu (under-canopy); urządzenie ma niezależny kanał dalekiej czerwieni o mocy 15 W. Aby w pełni wykorzystać funkcje sterowania, należy dokupić jednostkę Faven CX2 Controller, która umożliwia niezależne sterowanie poszczególnymi kanałami świetlnymi i programowanie trybów oświetlenia.
Lumatek LED Bar Far-Red 50W – Dodatkowa listwa do lamp LED z serii ZEUS firmy Lumatek. Listwa LED o mocy 50 W uzupełnia widmo o światło o długości fali 730 nm.
SANlight EVO 5-100 i EVO 6-120 – Jeśli dopiero wybierasz główne oświetlenie do uprawy, ciekawą alternatywą są również pełnospektralne moduły LED firmy SANlight. Ich widmo obejmuje czerwone diody LED OSRAM oraz diody dalekiej czerwieni i sięga do 780 nm. Daleka czerwień jest tu naturalną częścią całego widma światła, a nie osobnym, niezależnie sterowanym kanałem. Lampy te sprawdzą się zatem przede wszystkim u growerów, którzy chcą mieć wysokiej jakości główne oświetlenie o szerokim widmie, a nie u tych, którzy potrzebują niezależnie zaprogramować doświetlanie daleką czerwienią.
Nasza rekomendacja: Jeśli chcesz używać dalekiej czerwieni jedynie jako uzupełnienia standardowego panelu LED, wystarczy jedna z dodatkowych listew SunPro lub Lumatek. Jeśli chcesz eksperymentować z różnymi trybami oświetlenia, w tym z osobnym doświetlaniem pod koniec dnia, wybierz system z niezależnym sterowaniem kanałem dalekiej czerwieni, taki jak Faven Chroma 3.0 z jednostką CX2.
Więcej porad i instrukcji dla osób uprawiających indoor i outdoor znajdziesz na blogu HiGarden.