Faza wzrostu: poradnik dla growerów uprawiających na zewnątrz

Chcesz w tym roku wyhodować w ogrodzie silne i zdrowe rośliny oraz zebrać obfite plony? Musisz zacząć już w fazie wzrostu – okresie, w którym rośliny rozwijają korzenie, liście i łodygi, które później będą podstawą Twoich plonów. W naszym poradniku podpowiemy Ci, jak wspierać wzrost wegetatywny podczas uprawy na zewnątrz.

W ciągu swojego życia rośliny przechodzą przez dwa specyficzne okresy – fazę wegetatywną (wzrostu), w której rosną i tworzą liście, korzenie oraz łodygi, oraz fazę generatywną (kwitnienia), w której kwitną i wytwarzają nasiona. Długość fazy wegetatywnej i generatywnej różni się w zależności od gatunku rośliny. Niektóre gatunki mają długą fazę wegetatywną i krótki okres kwitnienia (np. drzewa), inne szybko przechodzą do fazy generatywnej (np. rośliny jednoroczne), a u niektórych roślin (np. bylin) fazy te cyklicznie powtarzają się przez wiele lat.

To może Cię zainteresować: Fotoperiod: rośliny dnia krótkiego i długiego

Dlaczego zdrowe łodygi i korzenie są ważne

W fazie wzrostu bardzo ważne jest, aby rośliny wytworzyły wystarczającą ilość korzeni, liści i łodyg, ponieważ podczas kwitnienia skupią większość swojej energii na tworzeniu kwiatów, owoców i nasion. Mówiąc prościej, bez silnych łodyg oraz zdrowych liści i korzeni nie doczekasz się obfitych plonów. Łodygi stanowią podporę dla liści, kwiatów i owoców oraz zawierają układ naczyniowy, który transportuje wodę i składniki odżywcze po całej roślinie. System korzeniowy również pełni jednocześnie kilka funkcji. Korzenie pobierają składniki odżywcze i wodę z podłoża, a także służą roślinom jako rezerwa na okresy suszy. Co więcej, wystarczająco głębokie i rozgałęzione korzenie gwarantują, że rośliny oprą się nawet silnemu wiatrowi, co jest ważne podczas uprawy na zewnątrz.

Wystarczająca ilość azotu

Podobnie jak w przypadku ludzi, także dla roślin odpowiednio skomponowana dieta jest połową sukcesu. W ciągu całego życia rośliny potrzebują łącznie 17 różnych pierwiastków odżywczych. Niektóre pobierają z powietrza i wody (węgiel, tlen, wodór), jednak większość pozyskują z gleby za pośrednictwem korzeni. Jeśli roślinom brakuje któregoś z tych ważnych pierwiastków odżywczych, ma to znaczący wpływ na ich zdrowie. Żyzna gleba i odpowiednie nawozy to pierwszy krok do tego, aby Twoje rośliny były w dobrej kondycji podczas fazy wegetatywnej oraz szybko tworzyły mocne łodygi i liczne korzenie.

Trzy najważniejsze składniki odżywcze w glebie to azot (N), fosfor (P) i potas (K), które rośliny zużywają w największych ilościach. W fazie wzrostu szczególną rolę odgrywa azot, który jest podstawą tworzenia białek – „cegieł” wszystkich komórek i tkanek roślinnych. Bez białek rośliny nie mogłyby tworzyć nowych liści, łodyg ani korzeni. Azot jest również składnikiem chlorofilu, zielonego barwnika umożliwiającego fotosyntezę, czyli przekształcanie światła w energię. Ponadto azot wchodzi w skład RNA, DNA i enzymów. Azot trafia do gleby na kilka sposobów:

Biologiczne wiązanie azotu: Niektóre bakterie (np. z rodzaju Rhizobium lub Azotobacter) przekształcają azot atmosferyczny (N₂) w amoniak (NH₃). Bakterie te żyją zarówno w glebie, jak i na korzeniach roślin bobowatych (groch, fasola, koniczyna). Sadzenie tych roślin na grządkach (nawóz zielony) to doskonały naturalny sposób na zwiększenie ilości azotu w glebie.

Materia organiczna: Azot trafia do gleby również jako składnik rozkładającej się materii organicznej, którą mikroorganizmy glebowe przekształcają w azotany (NO₃⁻). Najskuteczniejszym sposobem dostarczenia materii organicznej do gleby jest kompost, humus oraz ściółkowanie.

Nawozy na wzrost: Istnieje niezliczona liczba rodzajów nawozów – od w pełni organicznych po czysto mineralne, o działaniu stopniowym lub szybkim, sypkie i płynne. Wybór odpowiedniego nawozu zależy przede wszystkim od Twojego sposobu uprawy. Podczas uprawy w doniczkach sprawdzą się płynne nawozy o szybkim działaniu, natomiast do gleby lepiej nadają się warianty organiczne o powolnym uwalnianiu. Niezależnie od tego, jaki rodzaj wybierzesz, nawóz na wzrost powinien zawsze zawierać dużą ilość azotu (N).

To może Cię zainteresować: Nawozy na wzrost: do czego służą i jak ich używać

Wspomagające składniki odżywcze

Wapń (Ca) i krzem (Si) to dwa pierwiastki odżywcze, którym większość growerów uprawiających na zewnątrz nie poświęca zbyt wiele uwagi, ponieważ zazwyczaj jest ich wystarczająco dużo w glebie. Mimo to niedobór krzemu lub wapnia w fazie wzrostu może mieć znaczący wpływ na rośliny, ponieważ oba te pierwiastki bezpośrednio wpływają na wytrzymałość ścian komórkowych. Gdy roślina otrzymuje wystarczającą ilość krzemu i wapnia, ma mocniejsze liście i łodygi oraz lepiej radzi sobie z wiatrem, suszą i patogenami.

Wapń: Pierwiastek ten ma kluczowe znaczenie dla rozwoju nowych komórek, a także reguluje transport wody i składników odżywczych między komórkami. Niedobór wapnia objawia się u roślin zdeformowanymi lub obumierającymi młodymi liśćmi oraz spowolnionym wzrostem. Dobrym źródłem wapnia podczas uprawy na zewnątrz jest wapień dolomitowy, który pomaga również zmniejszyć kwasowość gleby. Szybkim źródłem wapnia dla roślin w fazie wzrostu są płynne nawozy zawierające wapń i azot (CalMag). Wapń zawiera także rozkładająca się materia organiczna, na przykład w kompoście lub podczas ściółkowania.

Krzem: Podczas uprawy na zewnątrz w otwartej glebie krzem jest szeroko dostępny dla roślin, ale jeśli uprawiasz na przykład w kokosie lub podłożach obojętnych, roślinom może go brakować. Krzem zwiększa wytrzymałość ścian komórkowych, dzięki czemu rośliny lepiej radzą sobie z wysokimi temperaturami, suchym powietrzem i suszą. Jeśli chcesz szybko dostarczyć roślinom krzemu i ochronić je przed ciepłą pogodą, wypróbuj krzem w formie aplikacji dolistnej, na przykład Terra Aquatica Silicate.

Podlewanie i wilgotność gleby

Faza wegetatywna to okres szybkiego i intensywnego wzrostu, dlatego rośliny potrzebują regularnego dopływu wody. Susza może znacznie spowolnić rozwój, zwłaszcza młodych roślin z rozwijającymi się korzeniami. Z drugiej strony nadmierne nawodnienie podłoża może prowadzić do gnicia korzeni i rozwoju pleśni. Dlatego podczas podlewania roślin uprawianych na zewnątrz warto przestrzegać następujących zasad:

• Podlewaj częściej i mniejszą ilością wody zamiast jednorazowo dużą ilością.
• Regularnie sprawdzaj wilgotność gleby – powinna być wilgotna w dotyku, ale nie rozmokła.
• Podlewaj rano lub wieczorem.
• W okresach intensywnych opadów zadbaj o odpowiedni drenaż gleby.

Więcej przydatnych wskazówek i poradników dla growerów uprawiających na zewnątrz i w pomieszczeniach znajdziesz na naszym blogu higarden!