Papryczki chili: jak kiełkować i przygotować rozsadę
Na świecie znajdziemy setki różnych odmian papryczek chili, różniących się ostrością, kształtem, kolorem i wielkością. Wszystkie odmiany chili łączy jednak to, że są roślinami wymagającymi dużo ciepła i mają stosunkowo długi cykl uprawy. Jeśli więc chcemy uprawiać je na zewnątrz w naszych warunkach, ważne jest, aby rozpocząć odpowiednio wcześnie i wcześniej wyhodować rośliny w pomieszczeniu. Podpowiemy Ci, jak to zrobić!
Wielu z nas polubiło papryczki chili ze względu na ich ostrość. Mierzymy ją na tak zwanej skali Scoville’a, nazwanej na cześć amerykańskiego chemika Wilbura L. Scoville’a. Podczas gdy łagodnie pikantne Jalapeño osiąga od 2500-8000 SHU, niedawno wyhodowany rekordzista „Pepper X” osiąga zawrotną wartość 3 180 000 SHU, co wystarczy, aby jej
zjedzenie wywołało u niektórych osób wstrząs anafilaktyczny. Za piekące odczucie odpowiada substancja chemiczna zwana kapsaicyną, która stymuluje zakończenia nerwowe w jamie ustnej i według niektórych może mieć właściwości lecznicze. Zawartość kapsaicyny zależy przede wszystkim od kultywaru (wyhodowanej odmiany), ale także od wieku rośliny i warunków uprawy.
Jak wybrać odpowiednią odmianę chili do uprawy
Chili można uprawiać na wiele sposobów: na zewnątrz, w doniczce lub na grządce, w szklarni, a także indoor, pod sztucznym oświetleniem lub hydroponicznie. To właśnie wybrana technika uprawy w największym stopniu wpływa na wybór odpowiedniej odmiany chili do Twojego ogrodu. Poszczególne odmiany chili różnią się bowiem nie tylko smakiem, wyglądem i ostrością, ale także długością cyklu uprawy. Niektóre odmiany, często te najostrzejsze, kwitną i dojrzewają tak długo, że w naszych warunkach uprawa na zewnątrz nie pozwoliłaby im dojrzeć. Odmiany o długim okresie kwitnienia lepiej uprawiać indoor, pod sztucznym oświetleniem. Dla przykładu przedstawiamy kilka popularnych odmian chili, uwzględniając czas kwitnienia i odpowiednią metodę uprawy.
- Jalapeño to odmiana chili pochodząca z Meksyku, która co prawda nie zapiera dech w piersiach swoją ostrością, ale jest łatwa w uprawie i świetnie sprawdzi się w kuchni jako składnik sosów, sałatek i nachosów. Można ją także marynować w słodko-kwaśnej zalewie lub wędzić (chipotle). Rośliny osiągają wysokość 1 metra i doskonale rosną zarówno w pełnym słońcu, jak i w szklarni. Jalapeño ma stosunkowo krótki okres kwitnienia i dojrzewania (80-125 dni) oraz nadaje się do uprawy na zewnątrz.
- Bhut Jolokia, znana także jako Ghost Pepper lub Naga Jolokia, należy do jednych z najostrzejszych papryczek na świecie. Ostrości, która po zjedzeniu może utrzymywać się nawet przez kilka godzin, towarzyszy wyraźny smak moreli i jabłek. W trakcie dojrzewania papryczki zmieniają kolor z jasnozielonego na ciemnoczerwony, ale niektóre odmiany mogą mieć białe, pomarańczowe lub czekoladowe owoce. Bhut Jolokia jest nieco trudniejsza w uprawie i podczas kiełkowania wymaga stałej temperatury około 24-28 °C. Rośliny osiągają wysokość 1,2 metra i mają dłuższy czas dojrzewania. Odmiana odpowiednia do uprawy na zewnątrz, w szklarni i indoor.
- Trinidad Moruga Scorpion to niezwykle ostra odmiana papryczki pochodząca z Trynidadu. Występuje w dwóch kultywarach, z których jeden ma jaskrawoczerwone, a drugi żółte owoce. Obie odmiany mają charakterystyczny kształt ze szpicem przypominającym żądło skorpiona oraz bardzo cienką skórkę, pod którą kryje się ogromna dawka kapsaicyny, osiągająca do 2 milionów SHU. Ten kultywar chili jest przeznaczony raczej dla doświadczonych growerów. Kiełkowanie nasion może być trudne i prawdopodobnie nie obejdzie się bez maty grzewczej. Cierpliwość będzie potrzebna podczas dojrzewania, które może trwać nawet ponad 160 dni. Trinidad Scorpion nadaje się wyłącznie do uprawy indoor pod sztucznym oświetleniem.
NASZA WSKAZÓWKA: Chcesz rozpocząć uprawę chili, ale brakuje Ci wyposażenia? Przygotowaliśmy dla Ciebie korzystne cenowo zestawy do wcześniejszej uprawy chili, w których znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz na początek, w tym nasiona wybranych odmian i specjalny nawóz do papryczek chili.
Jak kiełkować papryczki chili
Odpowiedni czas na kiełkowanie nasion chili przeznaczonych do uprawy na zewnątrz przypada od stycznia do marca. Im wcześniej zaczniesz, tym lepiej. Twoje rośliny zyskają przewagę, zanim na zewnątrz zacznie świecić mocne słońce. Zanim przystąpisz do pracy, upewnij się, że masz przygotowane wszystkie potrzebne akcesoria.
- Nasiona chili
- Tacka do rozsady lub doniczki do wysiewu
- Podłoże do wysiewu (ewentualnie krążki do rozsady, kostki do rozsady, wełna mineralna)
- Propagator (plastowa szklarenka)
- Opryskiwacz
- Pozostałe wyposażenie (mata grzewcza, LED-owa lampa do uprawy, namiot do uprawy)
Kiełkowanie papryczek chili zawsze przeprowadzaj w pomieszczeniu, ponieważ potrzebują dużo ciepła. Kiełkujące nasiona możesz ustawić na parapecie, gdzie będą oświetlane przez słońce, lub użyć maty grzewczej, która zapewni im stałą temperaturę. Jest to szczególnie ważne w przypadku bardziej wymagających egzotycznych odmian.
- Napełnij pojemnik lub naczynie do kiełkowania po brzegi podłożem do wysiewu.
- Zwilż podłoże za pomocą opryskiwacza.
- Wysyp na powierzchnię podłoża kilka nasion i przykryj je warstwą podłoża lub wermikulitu. Jeśli używasz krążków Jiffy lub kostek do rozsady, umieść nasiona w przygotowanym otworze.
- Umieść pojemnik do kiełkowania w plastikowej szklarni (propagatorze) i ustaw go w ciepłym miejscu z odpowiednią ilością światła.
- Utrzymuj stałą temperaturę. W przypadku odmian chinense 24-32 °C, a odmian annum 10-24 °C.
- Nasiona powinny wykiełkować w ciągu 3-10 dni, w zależności od odmiany i wieku nasion.
- Przez cały czas utrzymuj podłoże wilgotne, ale nie nadmiernie mokre.
NASZA WSKAZÓWKA: Chcesz uprawiać chili indoor jak prawdziwy profesjonalista? Obejrzyj nasze kompletne zestawy do uprawy indoor.
Jak sadzić i wcześniej uprawiać papryczki chili
Skiełkowane nasiona możesz przesadzić, gdy tylko podrosną i pojawią się na nich pierwsze dwa małe liście. W celu wcześniejszej uprawy lepiej najpierw posadzić skiełkowane rośliny w małej doniczce, a dopiero gdy młode rośliny podrosną, przesadzić je na grządkę lub do większego pojemnika uprawowego. W ten sposób pomożesz wytworzyć bogaty system korzeniowy.
Podczas wcześniejszej uprawy regularnie podlewaj młode rośliny, ale uważaj, aby nie przemoczyć podłoża i nie dopuścić do stania korzeni w wodzie. Od drugiego tygodnia możesz zacząć nawozić rośliny rozcieńczonym nawozem na wzrost lub nawozem przeznaczonym do papryczek chili.
Młode rośliny uprawiaj wcześniej na parapecie, gdzie mają dużo słońca, lub pod sztucznym oświetleniem w namiocie do uprawy. Niezależnie od wybranej metody upewnij się, że rośliny mają co najmniej 12 godzin światła. Niedobór światła lub jego zbyt małe natężenie spowolni rozwój roślin. W odpowiednich warunkach w ciągu miesiąca młode rośliny chili powinny urosnąć na tyle, aby można było przesadzić je do większej doniczki i przenieść na zewnątrz lub pod mocniejsze światło do uprawy.
Spodobała Ci się wizja własnego ogrodu pełnego chili i chcesz dowiedzieć się więcej o jego uprawie? Przeczytaj nasz artykuł o uprawie chili.