Hydroponika – co obejmuje i jak zacząć?

Hydroponika to nowoczesny i bardzo czysty sposób uprawy roślin bez gleby, w roztworze odżywczym. Mówiąc prościej, do takiej uprawy potrzebujesz jedynie rośliny, roztworu odżywczego oraz podłoża do umocowania rośliny w doniczce. Uprawę ziół, owoców i warzyw ułatwia system hydroponiczny, którego istnieje jednak kilka rodzajów, dlatego między innymi podpowiemy Ci, jak zorientować się w poszczególnych systemach uprawy.

Uprawa hydroponiczna roślin jest wśród growerów naprawdę bardzo popularna. Nic dziwnego. Oto główne zalety hydroponiki:

• Doskonała kontrola odżywiania roślin przez cały cykl uprawy.
• Większa efektywność uprawy związana z wyższymi plonami.
• Przy prawidłowej pielęgnacji systemu hydroponicznego jest to bardzo czysta metoda uprawy, co oznacza:
• Mniejsze ryzyko występowania szkodników lub chorób roślin.
• Znacznie mniej bałaganu.

Zwykła ziemia zawiera wiele substancji organicznych i nieorganicznych, które roślina wykorzystuje, dzięki czemu może rosnąć nawet bez większej pomocy nawozów.

Podłoża hydroponiczne, z którymi growerzy zazwyczaj osiągają najlepsze rezultaty, to: 

• włókno kokosowe
• keramzyt (hydroton)

Wcześniej stosowano na przykład także perlit, ale uprawa hydroponiczna roślin w perlicie należy już do przeszłości.

Podczas uprawy hydroponicznej zdecydowanie zwróć uwagę na wybór podłoża do wysiewu, a dokładniej kostek wysiewnych. Na przykład Jiffy nie nadaje się do hydro, ponieważ często dochodzi do uwalniania zanieczyszczeń, które zatykają pompy lub przewody systemu nawadniania. Z kolei do hydroponiki zdecydowanie możemy polecić rockwool lub stonewool, a zwłaszcza kostki wysiewne Grodan.

Wymienione wyżej podłoża są obojętne, co oznacza, że nie zawierają żadnych składników odżywczych, dlatego wszystkie substancje potrzebne roślinie do zdrowego rozwoju należy uzupełniać za pośrednictwem roztworu odżywczego, czyli wody połączonej ze składnikami odżywczymi, których źródłem są wysokiej jakości nawozy hydroponiczne.

Nawozy do hydroponiki omawiamy bardziej szczegółowo również w osobnym artykule: Jakie są najlepsze nawozy do hydroponiki i jak prawidłowo ich używać?

Wspólną cechą nawozów hydroponicznych jest skład na bazie minerałów. Growerzy, dla których naturalne nawożenie jest priorytetem, a jednocześnie lubią hydroponikę, coraz częściej zajmują się bioponiką, przy czym najczęściej korzystają z produktów marki Terra Aquatica. Bioponika jest w istocie organiczną hydroponiką. Więcej o tej metodzie przeczytasz w artykule: Czym jest bioponika?

NASZA WSKAZÓWKA: Oprócz legendarnego producenta Terra Aquatica (wcześniej General Hydroponics) polecamy także nowość w naszym asortymencie, czyli najlepsze brytyjskie nawozy kładące nacisk na badania.

Co warto przemyśleć, zanim rozpoczniesz praktyczną uprawę hydroponiczną? Przede wszystkim odpowiedz sobie na następujące pytania:

• Jaki masz budżet?

Mniejszy budżet wystarczy na początek, gdy możesz „wypróbować” hydroponikę na pierwszych roślinach za pomocą prostych, ale praktycznych systemów pasywnych (patrz niżej). Większy budżet pozwala na zakup zaawansowanego systemu hydroponicznego, który umożliwia efektywną uprawę roślin na większą skalę przy zużyciu energii elektrycznej i wykorzystaniu dodatkowych akcesoriów (patrz niżej).

• Ile czasu i wysiłku chcesz poświęcić swoim roślinom?

Hydroponika wymaga czegoś więcej niż tylko regularnego podlewania. Trudno będzie cieszyć się pięknymi, obfitymi kwiatami lub smacznymi owocami, jeśli nie weźmiesz pod uwagę, że w trakcie cyklu uprawy trzeba regularnie kontrolować i mierzyć przewodność elektryczną (EC) oraz optymalne wartości pH roztworu odżywczego za pomocą pH i EC metrów, a także temperaturę i jej stabilność.

Zwłaszcza bardziej złożone systemy hydroponiczne należy regularnie konserwować i czyścić. Więcej informacji o konserwacji systemów hydroponicznych znajdziesz w osobnym artykule TUTAJ.

• Jakie konkretne rośliny lub uprawy zamierzasz uprawiać i na jaką skalę?

Na tej podstawie pomożemy Ci wybrać odpowiedni rozmiar namiotu do uprawy wraz z akcesoriami oraz samego systemu hydroponicznego.

Systemy hydroponiczne dzielimy ogólnie na aktywne i pasywne.

• Pasywne systemy hydroponiczne, takie jak na przykład popularny system AutoPot 1Pot (na zdjęciu poniżej), nie zużywają energii elektrycznej. Do działania nie potrzebują również żadnych przełączników ani pomp. Wykorzystują bowiem ciśnienie grawitacyjne ze zbiornika, który zazwyczaj jest częścią systemu. Jest to zatem doskonały wybór przede wszystkim dla początkujących, którzy chcą najpierw wypróbować hydroponikę w praktyce na kilku mniejszych roślinach.
• Zalety: niska cena zakupu oraz znikome koszty eksploatacji i konserwacji.
• Wady: brak zaawansowanych możliwości dozowania i harmonogramowania podlewania, odpowiednie wyłącznie do uprawy na mniejszą skalę, konieczna obecność growera.

• Recyrkulacyjne systemy hydroponiczne, do których należy na przykład Atami Wilma (na zdjęciu poniżej), umożliwiają bezkompromisową kontrolę nad procesami uprawy, niezależnie od tego, czy chodzi o harmonogramowanie podlewania, czy optymalny dopływ składników odżywczych. Niewątpliwą zaletą aktywnych systemów hydroponicznych jest wykorzystanie pompy cyrkulacyjnej, dzięki której możesz spokojnie wyjechać na kilka dni, mając pewność, że Twoje rośliny są pielęgnowane dokładnie zgodnie z planem uprawy. Aby zachować obiektywizm, do wad zaliczamy poniżej zużycie energii elektrycznej w porównaniu z systemami pasywnymi, jednak rzeczywistość nowoczesnych systemów hydroponicznych jest taka, że są one bardzo energooszczędne. (Jest to zatem inwestycja, która zwróci się podobnie jak w przypadku nowoczesnego LED oświetlenia, które wprawdzie kosztuje więcej niż konwencjonalne lampy, ale pod względem wydajności i ekonomicznej eksploatacji wyprzedza je o lata świetlne. Zdecydowanie polecamy je do uprawy indoor, zarówno z pasywnym, jak i aktywnym systemem hydroponicznym. Więcej informacji znajdziesz TUTAJ.)
• Zalety: oszczędność nawozów, które krążą w systemie, zamiast być każdorazowo wylewane, stuprocentowa kontrola nad procesami uprawy, autonomiczna praca, niemal nieograniczone możliwości w zależności od skali i budżetu, kompatybilność z różnymi podłożami, dłuższa żywotność.
• Wady: wyższe koszty zakupu i eksploatacji, zużycie energii elektrycznej, bardziej wymagająca konserwacja.

Przykładem hydroponicznej recyrkulacji są również kompletne systemy wanien zalewowych od GHE, które często są niesłusznie mylone z opisanymi poniżej systemami typu run2waste.

• Run2waste (lub Run-to-waste albo RTW) to proste systemy hydroponiczne. Jak sama nazwa wskazuje, w tym sposobie nawadniania roztwór odżywczy jest aplikowany do momentu, aż wypłynie ze strefy korzeniowej do zbiornika na odpady, po czym zostaje usunięty i nie wraca już do systemu (w przeciwieństwie do opisanych wyżej systemów recyrkulacyjnych, w których nawozy rozpuszczone w wodzie są poddawane recyklingowi). Uprawę hydroponiczną metodą RTW ilustruje zdjęcie.
• Zalety: z praktycznego punktu widzenia przede wszystkim bezpieczniejsza uprawa roślin.
• Wady: wyższe koszty eksploatacji.

W przypadku systemów hydroponicznych obowiązuje zasada, że im mniejszy system, tym bardziej podatny jest na wahania wartości, a także że im większy zbiornik, tym lepiej. Tyle w kwestii ich ogólnego podziału na aktywne i pasywne.

Warto również zapoznać się z charakterystyką, w tym zaletami i wadami poszczególnych systemów odpowiadających konkretnym metodom hydroponicznym, którym stopniowo poświęcamy serię osobnych artykułów. Są to:

• NFT systemy hydroponiczne oraz pionowe systemy NFT
• Ebb and flow - zalewowe systemy hydroponiczne
• Drip - nawadnianie kroplowe

Najbardziej efektywną metodą uprawy jest aeroponika. Ten sposób uprawy roślin wiąże się jednak również z największym ryzykiem, ponieważ jeśli nastąpi przerwa w dostawie prądu i w jej wyniku przestaną działać pompy, wszystkie rośliny podłączone do systemu są skazane na obumarcie. Systemy aeroponiczne mają specjalne komory z dyszami, w których korzenie roślin swobodnie wiszą i oddychają, skutecznie wchłaniając składniki odżywcze z osiadających na nich mikrokropelek. Najwydajniejszy, najbardziej efektywny, dynamiczny i elastyczny system hydroponiczny / aeroponiczny na rynku GrowStream marki Terra Aquatica z funkcjonalnego punktu widzenia łączy elementy aeroponiki i systemów hydroponicznych NFT.

Nie możemy również zapominać o tym, że nie wszystko można uprawiać hydroponicznie, ponieważ jest to po prostu nieopłacalne. Typowym przykładem mogą być ziemniaki.

I to wszystko. Hydroponika wymaga przede wszystkim chęci do nauki i doskonalenia. Następnie pozwala rozpocząć uprawę przy minimalnych kosztach i stopniowo rozwijać się dalej, tak daleko, jak tylko zechcesz. Jeśli potrzebujesz porady w jakiejkolwiek kwestii, skontaktuj się z nami pod znanym adresem e-mail info@higarden.pl. A skoro mowa o początkach hydroponiki, przygotowaliśmy dla Ciebie jeszcze WSKAZÓWKĘ dotyczącą książki: William Texier - Hydroponika dla każdego. To idealny pierwszy krok dla każdego, kto interesuje się hydroponiką.