Rośliny lecznicze do uprawy na zewnątrz i w domu
Należysz do grona pasjonatów ziół i lubisz przygotowywać domowe nalewki lub herbaty z rozmaitych gatunków roślin leczniczych? Różnego rodzaju zioła lecznicze są nieodłącznym elementem praktycznie każdego ogrodu, również tego indoorowego. Za ich niesłabnącą popularnością, sięgającą głęboko w historię, oprócz przyjemnego zapachu stoją przede wszystkim dobroczynne właściwości wpływające na psychiczne i fizyczne samopoczucie. W tym artykule, oprócz tradycyjnych gatunków, skupimy się również na mniej znanych roślinach leczniczych. Możesz uprawiać je nie tylko w ogrodzie, lecz także w domu.
Gdy mowa o roślinie leczniczej, wielu z nas w pierwszej chwili wyobraża sobie na przykład rumianek pospolity. Nic dziwnego, skoro roślina ta znana jest również jako rumianek lekarski, a jej bardziej rozpoznawalna nazwa gatunkowa sama podsuwa takie skojarzenie. Najczęściej chodzi jednak o rumianek rosnący dziko, tak jak na zdjęciu. Sadzonki rumianku możesz kupić w specjalistycznych sklepach. Świeży i wyjątkowo wysokiej jakości rumianek możesz mieć zawsze pod ręką również wtedy, gdy wyhodujesz go z nasion w szklarni (zobacz osobny artykuł: Jak uprawiać w szklarni?). W chłodnych miesiącach nie zapomnij o ogrzewaniu do szklarni. Jeśli masz w domu kompletny namiot do uprawy, nie ma się czym martwić — wszystkie rośliny lecznicze, o których teraz będzie mowa, możesz zbierać przez cały rok, bez wychodzenia z domu.
Niektóre gatunki roślin, które polecimy poniżej, są często uprawiane przede wszystkim ze względu na swoje walory estetyczne, jako ozdobne byliny. Nierzadko są to jednak jednocześnie zioła korzystnie wpływające na ludzkie zdrowie. Do kolejnych tradycyjnych roślin leczniczych, które pokochasz, należą:
- kozłek lekarski (Valeriana officinalis): roślina lecznicza ze zdjęcia otwierającego artykuł, której polska nazwa gatunkowa wyraźnie sygnalizuje dobroczynne, a przede wszystkim uspokajające działanie na organizm człowieka, ozdobi każdy ogród gęstymi kwiatostanami pełnymi drobnych, białych lub różowawych kwiatów. Kozłek możesz znać również pod ludową nazwą waleriana. W medycynie naturalnej wykorzystywany jest już od średniowiecza. Roślina lecznicza, która w dużym stężeniu staje się trucizną, od niepamiętnych czasów w małych ilościach służy ludziom między innymi na bezsenność, nerwowość, stany lękowe, depresję czy skurcze żołądka. Ciekawostką jest to, że należy do pierwszych ziół poddawanych obróbce homeopatycznej. Oprócz wymienionego wyżej działania uspokajającego kozłek jest silnym naturalnym antyoksydantem, skutecznie przeciwdziałającym działaniu wolnych rodników. W celach leczniczych wykorzystuje się wyłącznie korzenie kozłka wraz z kłączami. Nadziemne części kozłka nie są wykorzystywane.
- rzepik pospolity (Agrimonia eupatoria): kwiaty rzepiku mają żółty kolor i charakterystyczny zapach przypominający morele. Z punktu widzenia uprawy jest to niewymagające zioło, dla którego najważniejsza jest przede wszystkim odpowiednia ilość światła. Pod względem medycznym rzepik jest dobrze znany ze swoich właściwości przeciwzapalnych. Popularne zioło, dorastające zwykle do wysokości niespełna metra, jest również przetwarzane w celu leczenia zaburzeń pracy wątroby. Ciekawostką jest, że kwitnące pędy rzepiku pospolitego wykorzystywali już starożytni Egipcjanie.
- malwa maurytańska (Malva mauritiana): efektowne, różowofioletowe kwiaty osiągające wielkość do 5 cm są ozdobą każdego ogrodu lub balkonu. Oprócz tego malwa, dorastająca do wysokości półtora metra, jest wykorzystywana przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych. Wynika to z wysokiej zawartości substancji śluzowych. Uprawa malwy jest wyjątkowo łatwa. Odwar z malwy maurytańskiej jest stosowany w medycynie ludowej również przy problemach skórnych, w tym do gojenia ran objętych stanem zapalnym. Wielobarwne kwiaty są ponadto jadalną ozdobą odpowiednią do wielu potraw i pięknie zabarwiają dowolną mieszankę herbacianą.
Ciekawe rośliny lecznicze, o których się zapomina
Istnieją również różne gatunki pożytecznych ziół, które nasze prababcie bardzo ceniły, lecz z czasem popadły one w zapomnienie. Do tej kategorii należy na przykład:
- oman wielki (Inula helenium): w przypadku tej rośliny, tworzącej rzucające się w oczy, siarkowożółte kwiaty (zobacz zdjęcie), najcenniejsze są jej korzenie, które zbiera się zarówno wiosną, jak i jesienią. Mogą one pomagać w rozwiązywaniu problemów związanych z przemianą materii — od braku apetytu po niestrawność. Służą również do rozluźniania skurczów dróg oddechowych. W medycynie ludowej oman wielki stosuje się w postaci herbaty, nalewki lub syropu. Na przykład przy zapaleniu oskrzeli.
- prawoślaz lekarski (Althaea officinalis): kolejna roślina lecznicza, często uprawiana wyłącznie jako ozdoba, której jednak już od starożytności zbierano do celów medycznych wszystkie części (korzeń, liście, kwiat), zachwyca delikatnymi, różowymi kwiatami. To kolejna roślina lecznicza zawierająca substancje śluzowe, które ułatwiają odkrztuszanie i łagodzą podrażnienia błon śluzowych układu oddechowego. Prawoślaz jest jednak wykorzystywany w medycynie naturalnej także na przykład przy stanach zapalnych dróg moczowych lub biegunce. W przypadku prawoślazu największe działanie przypisuje się jego macerowanym korzeniom.
Właściwe przechowywanie pozwoli zachować cenne substancje i pierwotny aromat
Niezależnie od tego, czy wymienione wyżej gatunki ziół leczniczych będą zdobić Twój ogród, balkon lub taras, czy też któreś z ziół zainteresuje Cię na tyle, że zdecydujesz się przeznaczyć dla niego miejsce w swoim namiocie do uprawy i zapewnić sobie całoroczny dostęp do niego, z pewnością nie lekceważ właściwego przechowywania świeżych lub suszonych ziół. W tej kwestii pomoże Ci osobny artykuł: Jak prawidłowo przechowywać zbiory?
Jeśli chcesz o coś zapytać, jesteśmy do Twojej dyspozycji pod znanym adresem e-mail info@higarden.pl.
Ponadto polecamy te produkty:
Co przeczytać dalej: