Przewodnik po podłożach kokosowych

Podłoże kokosowe to nowoczesne medium uprawowe wykonane z włókien i łupin orzechów kokosowych, które występuje w wielu wariantach i nadaje się do szerokiego zakresu technik ogrodniczych — od tradycyjnej uprawy w doniczkach po hydroponikę i duże systemy nawadniające. W tym poradniku pomożemy Ci wybrać odpowiedni rodzaj podłoża kokosowego do Twojego miejsca uprawy, ogrodu lub szklarni.

Podłoża kokosowe należą do najbardziej uniwersalnych i najłatwiejszych mediów uprawowych, jakie możesz wybrać do uprawy. W przeciwieństwie do gleby, w której trudno dokładnie kontrolować pH i zawartość składników odżywczych w podłożu, w kokosie łatwo monitorować te dwa parametry za pomocą mierników EC i pH oraz regulować je przy użyciu pożywki. Jednocześnie podłoża kokosowe mają wystarczającą zdolność buforowania i dobrze zatrzymują wodę oraz składniki odżywcze, dlatego nie są tak wrażliwe na błędy jak w pełni hydroponiczne systemy. Otrzymujesz w ten sposób to, co najlepsze z obu światów — bezpieczeństwo klasycznego medium uprawowego oraz szybkość i efektywność uprawy hydroponicznej.

GŁÓWNE ZALETY UPRAWY W KOKOSIE

• Neutralne pod względem pH i składników odżywczych: Włókna kokosowe zawierają bardzo mało składników odżywczych, co ułatwia precyzyjne nawożenie roślin. Możesz łatwo dostarczać roślinom dokładnie te składniki odżywcze, których w danym momencie potrzebują. Ponadto łatwo regulować pH w strefie korzeniowej bez zwiększania EC.
• Optymalny drenaż: Włókna kokosowe mogą zatrzymać wodę w ilości do dziesięciokrotności własnej masy i w przeciwieństwie na przykład do keramzytu czy perlitu, które szybko odprowadzają wodę, dłużej utrzymują system korzeniowy roślin w stanie nawodnienia, dzięki czemu nie trzeba podlewać roślin zbyt często. W porównaniu z glebą woda odpływa jednak szybciej, dlatego możesz znacznie częściej podlewać i nawozić rośliny.
• Zdrowy rozwój korzeni: Uprawa w podłożu kokosowym bardzo sprzyja korzeniom roślin, które rosną szybciej i są zdrowsze. Wynika to ze zdolności włókien do zatrzymywania dużej ilości składników odżywczych, wody i powietrza. Korzenie pozbawione dostępu powietrza, na przykład w zbyt zwartej glebie lub słabo napowietrzonej pożywce hydroponicznej, są zwykle słabo rozwinięte i narażone na porażenie przez pleśnie.
• Mniej szkodników: Wiele szkodników owadzich występujących w glebie i patogenów nie rozwija się dobrze w kokosie. Ponadto włókna kokosowe często zawierają szczepy trichodermy, które chronią korzenie roślin przed innymi pasożytniczymi mikroorganizmami.
• Ekologiczny materiał wielokrotnego użytku: Podłoża kokosowe są wykonane z materiałów odpadowych, a ponadto można ich używać wielokrotnie. Oznacza to znaczne ograniczenie śladu węglowego i ekologicznego podczas uprawy.

Kokos buforowany czy niebuforowany

Przy wyborze podłoża kokosowego bardzo ważne jest rozróżnienie między kokosem buforowanym (buffered) a niebuforowanym (unbuffered). Buforowanie to proces przygotowania włókien kokosowych przed użyciem do uprawy roślin.  Włókna kokosowe w surowej postaci zawierają bowiem dużą ilość soli, a jednocześnie są ubogie w wapń i magnez. Podczas buforowania, które polega na moczeniu i przepłukiwaniu w wodzie o wyregulowanym pH, dochodzi do zastąpienia jonów potasu i sodu związanych z kokosem przez wapń i magnez, których potrzebują rośliny.

Większość producentów podłoży kokosowych dostarcza już wcześniej zbuforowane mieszanki, których nie trzeba w żaden sposób przygotowywać przed użyciem — wystarczy namoczyć je w wodzie lub pożywce. Jeśli chcesz użyć kokosu jako dodatku do gleby bogatej w składniki odżywcze i materię organiczną, wcześniejsze buforowanie materiału nie jest konieczne, ponieważ podłoże i tak będzie zawierać wystarczającą ilość wapnia i magnezu.

Rodzaje podłoży kokosowych i ich zastosowanie

Czyste podłoża kokosowe

Podłoża kokosowe bez dodatków zawierają wyłącznie włókna kokosowe i miał kokosowy. Nadają się jako podstawowe podłoże do uprawy indoor i outdoor, prowadzonej w tradycyjny sposób w doniczkach lub hydroponicznie oraz z wykorzystaniem automatycznych systemów nawadniania. Podłoża kokosowe zawierają minimalną ilość składników odżywczych, dlatego trzeba dostarczać je roślinom w postaci nawozów do uprawy w kokosie. Włókna kokosowe są również świetnym dodatkiem do podłoży ogrodniczych, w których poprawiają cyrkulację wody i powietrza.

Podłoża kokosowe z perlitem/keramzytem

Podłoża kokosowe wzbogacone perlitem lub keramzytem mają lepsze właściwości drenażowe i pomagają zapobiegać przelaniu roślin, co docenią przede wszystkim growerzy uprawiający rośliny w doniczkach. Typowy stosunek włókna kokosowego do składnika mineralnego wynosi w takich przypadkach zazwyczaj 70% do 30%. Dzięki szybszemu wysychaniu medium uprawowego będzie można częściej podlewać rośliny.

Sprasowane podłoża kokosowe

Sprasowany kokos w postaci twardych brykietów lub cegieł ma tę zaletę, że obniża koszty składowania i transportu. Jest to korzystne nie tylko dla sprzedawców, lecz także dla dużych upraw, które potrzebują dużej ilości medium uprawowego. Sprasowane podłoże kokosowe przed użyciem trzeba namoczyć w wodzie lub roztworze buforującym, aby włókna się rozprężyły. Następnie możesz używać go w czystej postaci lub wymieszać z innymi dodatkami, takimi jak torf, ziemia lub perlit/keramzyt.

Maty z podłoża kokosowego

Maty uprawowe z podłożem kokosowym są praktyczne przede wszystkim dla growerów korzystających z automatycznych systemów nawadniania, w których pomagają oszczędzać wodę i stosowane nawozy dzięki precyzyjnemu i równomiernemu nawadnianiu. Mimo zdolności do zatrzymywania dużej ilości wody maty uprawowe zapewniają odpowiedni drenaż i dostęp powietrza, co sprzyja szybkiemu wzrostowi korzeni bez ryzyka wystąpienia patogenów czy pleśni. Maty uprawowych można używać wielokrotnie.

Podłoża kokosowe z trichodermą

Wiele podłoży kokosowych zawiera trichodermę — naturalnie występujący pożyteczny grzyb, który potrafi przystosować się do niemal każdego środowiska. Trichodermy wytwarzają metabolity, które hamują wzrost innych mikroorganizmów, chroniąc rośliny przed grzybami pasożytniczymi i innymi patogenami. Niektóre gatunki trichodermy (T. reesei) wytwarzają duże ilości celulazy, inne (T. virens) są doskonałymi mykopasożytami i potrafią pasożytować na innych grzybach, a kolejne (T. harzanium) mają potwierdzoną skuteczność w walce z nicieniami.

Worki uprawowe z podłożem kokosowym

Praktyczne doniczki z podłożem kokosowym gotowym do użycia docenią przede wszystkim growerzy uprawiający rośliny w szklarniach i outdoor. Ich zaletą jest łatwe zastosowanie bez konieczności moczenia lub buforowania włókien kokosowych. Podłoże kokosowe nie jest w workach sprasowane, dzięki czemu zapewnia dobry drenaż i świetnie absorbuje wodę. Worków uprawowych można używać wielokrotnie.

Jak każde medium uprawowe, również kokos ma swoje ograniczenia i wymaga pewnej wiedzy oraz praktyki. Teraz, gdy wiesz już, jaki rodzaj podłoża kokosowego wybrać i jak go używać, możesz rozpocząć uprawę.