Podłoża
Lista artykułów
Ktoś zajmuje się nawozami, ktoś inny światłem – ale niewiele osób poświęca wystarczająco dużo uwagi temu, w czym właściwie rośnie roślina. Tymczasem źle dobrana doniczka może przysporzyć problemów nawet doświadczonemu growerowi. Przegrzewanie, nadmierne nawodnienie, korzenie skręcone niczym kłębek węży… A więc: plastik, tekstylia czy Air Pot? Przyjrzyjmy się temu bliżej.
Plastikowe doniczki – niedroga i sprawdzona klasyka
Plastikowe doniczki raczej nie wymagają długiego przedstawiania. Większość growerów używa ich na balkonie, w szklarni lub w ogrodzie. Są niedrogie, lekkie i łatwo dostępne w każdym rozmiarze. Do przygotowywania młodych roślin, podstawowej uprawy ziół, kwiatów, a nawet warzyw plastikowe doniczki są z pewnością funkcjonalnym wyborem. Jeśli jednak planujesz uprawę bardziej wymagających gatunków, na przykład pomidorów, papryczek chili lub roślin leczniczych, plastikowe doniczki mają pewne ograniczenia. Głównym problemem może być niewystarczający drenaż, dlatego podczas uprawy w plastikowych doniczkach zalecamy stosowanie podłoży rozluźnionych perlitem (np. Plagron Growmix, BioBizz Light Mix). Kolejnym problemem jest przegrzewanie się podłoża, szczególnie gdy pojemniki są wystawione na bezpośrednie działanie słońca na balkonie lub tarasie. Czarne plastikowe doniczki mogą nagrzać się do tego stopnia, że dojdzie do uszkodzenia korzeni roślin.
Zalety:
- Niska cena zakupu
- Dostępność we wszystkich rozmiarach
- Niewielka waga, łatwe przenoszenie
- Długa żywotność przy prawidłowym użytkowaniu
Wady:
- Plątanie się korzeni
- W upale podłoże się przegrzewa
Doniczki tekstylne – lekkie, przewiewne i idealne na sezon letni
Doniczki tekstylne są często lepszym wyborem do uprawy na zewnątrz niż plastik. Główną zaletą tekstyliów jest przewiewność. Boczne ścianki doniczki są wykonane z wytrzymałej włókniny, która umożliwia lepszy dostęp powietrza do korzeni, zapobiegając ich plątaniu. Zjawisko to jest znane jako „air pruning” i w naturalny sposób stymuluje wzrost nowych korzeni włośnikowych oraz wspiera rozwój zdrowego systemu korzeniowego roślin.
Doniczki tekstylne są idealne do uprawy na zewnątrz, ponieważ łatwo odprowadzają nadmiar wody, a podłoże nie przegrzewa się w nich. Są również bardzo łatwe do przechowywania, a mniejsze doniczki tekstylne można bez problemu przenosić, dzięki czemu sprawdzają się także na balkonie, tarasie lub w miejscach, w których pojemniki trzeba często przestawiać. Niewielką wadą doniczek tekstylnych jest konieczność częstszego podlewania roślin, ponieważ podłoże szybciej wysycha.
Zalety:
- Air pruning
- Świetny drenaż
- Lekkie i łatwe do przechowywania
- Podłoże nie przegrzewa się nawet w bezpośrednim świetle słonecznym
Wady:
- Szybsze wysychanie. Wymagają częstszego podlewania
- Żywotność około 2–4 sezonów, zależnie od jakości materiału
- Większe doniczki tekstylne trudno przenosić
Air Pot – wybór profesjonalistów
Air Pot Doniczki na pierwszy rzut oka wyglądają nietypowo. Mają perforowane ścianki i wypustki, dzięki którym wyglądają, jakby pochodziły z kosmicznej szklarni. Nietypowy design ma jednak swój powód – ma stworzyć idealne warunki do rozwoju systemu korzeniowego. Podobnie jak w przypadku doniczek tekstylnych, również w Air Potach zachodzi air pruning. Rezultatem jest gęstsza i bardziej równomierna bryła korzeniowa niż w przypadku klasycznych plastikowych doniczek. Również w przypadku Air Potów trzeba więc częściej podlewać rośliny. Air Poty są nieco droższe niż pozostałe doniczki, ale wykonano je z wytrzymałego plastiku i są bardzo trwałe. Sprawdzą się przede wszystkim u growerów, którzy dokładnie wiedzą, co robią, i chcą uzyskać z roślin maksymalny plon.
Zalety:
- Air pruning
- Świetna cyrkulacja powietrza i drenaż
- Wielokrotnego użytku i bardzo wytrzymałe
Wady:
- Wyższa cena zakupu
- Bardziej skomplikowane przenoszenie i montaż
- Częstsze podlewanie
|
Typ growera |
Zalecana doniczka |
Dlaczego właśnie ta? |
|
Początkujący |
Plastikowa |
Prosta, niedroga i łatwo dostępna |
|
Grower balkonowy |
Tekstylna |
Świetny stosunek ceny do wydajności, łatwe przechowywanie |
|
Wymagający grower |
Air Pot |
Idealne środowisko do rozwoju korzeni |
|
Letnie zioła, sałaty |
Tekstylna lub plastikowa |
Wystarczy mniej zaawansowane rozwiązanie |
|
Pomidory, chili, rośliny włókniste |
Tekstylna lub Air Pot |
Wymagają zdrowego i silnego systemu korzeniowego |
Więcej przydatnych wskazówek dla growerów uprawiających na zewnątrz znajdziesz na naszym blogu Higarden lub odwiedź nasz sklep, gdzie chętnie doradzimy Ci osobiście.
Kluczem do sukcesu w uprawie indoor jest równowaga między światłem, składnikami odżywczymi i wilgotnością, a regularne przesychanie podłoża jest ważnym elementem tej równowagi. Tak zwany dry back to technika polegająca na kontrolowanym wysychaniu podłoża uprawowego między poszczególnymi podlewaniami. W dzisiejszym artykule dowiesz się, dlaczego dry back jest ważny i jak skutecznie wykorzystać tę technikę w swojej uprawie.
Nie tylko początkujący growerzy często zastanawiają się, jak często powinni podlewać swoje rośliny. Niestety odpowiedź nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Jeśli uprawiasz już od pewnego czasu, z pewnością zauważyłeś, że częstotliwość i ilość podlewania znacząco wpływają na sposób rozwoju roślin. Jeśli podlewasz zbyt często, a podłoże uprawowe jest stale nasycone wodą, rośliny nie są zmuszone do rozbudowy systemu korzeniowego, a w rezultacie zmniejsza się ich zdolność do wchłaniania składników odżywczych. Z drugiej strony za każdym razem, gdy podłoże przesycha, rośliny, starając się zdobyć wodę, tworzą nowe korzenie, dzięki którym po podlaniu mogą pobierać jeszcze więcej wody i składników odżywczych. Rośliny regularnie wystawiane na suszę są bardziej odporne, wykazują intensywniejszy wzrost i według niektórych badań tworzą również większą ilość metabolitów wtórnych (terpenów, flawonoidów, substancji aktywnych) niż rośliny uprawiane w stale wilgotnym podłożu.
Jak wykorzystać dry back
Zrozumienie, dlaczego regularne przesychanie jest ważne, z pewnością nie jest trudne, ale praktyczne wykorzystanie techniki dry back może być wyzwaniem nawet dla doświadczonych growerów. Po pierwsze, różne podłoża uprawowe zatrzymują wodę w różnym stopniu, a po drugie szybkość przesychania podłoża zależy od czynników środowiskowych, takich jak temperatura czy wilgotność powietrza. Nie bez znaczenia jest również faza wzrostu, w której aktualnie znajduje się roślina. Inny dry back jest odpowiedni dla klonów, roślin dojrzałych lub dojrzewających.
- Podłoża kokosowe wysychają stosunkowo szybko, a jednocześnie pochłaniają dużą ilość wody. Ważne jest również, aby włókna kokosowe podczas dry backu nie wyschły całkowicie, ponieważ wtedy tracą swoje właściwości zatrzymywania wody. Przy uprawie w kokosie zwykle podlewamy maksymalnie raz dziennie lub rzadziej.
- Ziemia i mieszanki glebowe przesychają powoli, a dry back może trwać dłużej niż w przypadku kokosu lub podłoży hydroponicznych.
- Wełna mineralna wysycha szybko i może pochłonąć dużą ilość wody, co umożliwia częste nawadnianie przerywane krótkimi okresami dry backu. Z punktu widzenia sterowania nawadnianiem wełna mineralna pozwala lepiej wpływać na wzrost roślin niż pozostałe podłoża uprawowe.
Chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak wybór podłoża uprawowego wpływa na Twoje rośliny? Przeczytaj nasz Przewodnik po podłożach uprawowych.
Oprócz podłoża uprawowego kolejnym ważnym czynnikiem wpływającym na dry back jest wiek roślin. W fazie wzrostu wegetatywnego rośliny potrzebują więcej wody niż podczas kwitnienia i dojrzewania. Nadmierne przesychanie w fazie wzrostu stresuje rośliny i spowalnia ich rozwój. Z drugiej strony podczas kwitnienia i dojrzewania stopniowe zwiększanie dry backu jest pożądane. Umiarkowany stres zmusza bowiem rośliny do kwitnienia i wspiera produkcję żywicy. Należy jednak uwzględnić również fakt, że podczas kwitnienia i dojrzewania zwykle utrzymujemy w przestrzeni uprawowej niższą wilgotność względną niż w fazie wzrostu. Wilgotność i temperatura powietrza wpływają bowiem także na to, jak szybko rośliny przeprowadzają transpirację i pobierają wodę. Gdy będziesz zastanawiać się, jak wykorzystać dry back w swojej uprawie, pamiętaj, że chodzi przede wszystkim o zachowanie równowagi między nadmiernym podlewaniem a stresem wywołanym niedoborem wody.
Zainteresował Cię dzisiejszy artykuł i chcesz dowiedzieć się więcej o uprawie indoor oraz najnowszych technikach ogrodniczych dla uprawy outdoor i URBAN? Nie zwlekaj i odwiedź nasz Higarden blog!
Wybór odpowiedniego podłoża jest jedną z najważniejszych decyzji, jakie podejmiesz jako grower. To, czy wybierzesz ziemię, czy kokos, wpłynie nie tylko na zdrowie roślin, lecz także na dobór nawozów, sposób i częstotliwość podlewania oraz wiele innych aspektów pielęgnacji roślin. W poniższym artykule przedstawimy Ci zalety uprawy w podłożach ziemnych i kokosowych oraz podpowiemy, które z nich wybrać.
Podłoża ziemne i kokosowe mają wiele wspólnych cech, ale oferują również wyjątkowe zalety i stawiają przed growerem różne wyzwania. Wybór odpowiedniego medium uprawowego zależy przede wszystkim od potrzeb Twoich i Twoich roślin. Podjęcie decyzji będzie łatwiejsze, jeśli poznasz mocne i słabe strony poszczególnych podłoży uprawowych.
Podłoża ziemne
Głównym składnikiem ziemnych (ogrodniczych) podłoży uprawowych jest ziemia, którą można wzbogacić o dodatkowe składniki, takie jak torf, kompost, perlit, włókna kokosowe, nawozy i inne, które dodatkowo modyfikują jej właściwości. Różne rodzaje ziemi mogą odpowiadać specyficznym potrzebom roślin, a podłoża ogrodnicze nadają się do szerokiej gamy gatunków, od warzyw i owoców po kwiaty ozdobne oraz zioła.
Zalety ziemnych podłoży uprawowych
- Wysoka dostępność składników odżywczych
Podłoża ogrodnicze są bogate w podstawowe składniki odżywcze NPK (azot, fosfor, potas) oraz mikroelementy, które naturalnie występują w ziemi. Ilość i dostępność tych składników zależy od składu podłoża oraz aktywności mikrobiologicznej podczas cyklu uprawowego. Do niektórych mieszanek ziemnych producenci dodają nawozy o powolnym uwalnianiu, które zwiększają ich żyzność.
- Bogate życie mikrobiologiczne
Ziemia jest naturalnym środowiskiem dla całej gamy pożytecznych mikroorganizmów, takich jak bakterie, grzyby, pierwotniaki i inne, które odgrywają ważną rolę w rozkładzie materii organicznej, wiązaniu azotu oraz zwiększają dostępność składników odżywczych dla roślin. Wiele roślin tworzy symbiotyczne relacje z mikroorganizmami glebowymi, na przykład z grzybami mikoryzowymi, które poprawiają pobieranie wody i składników odżywczych.
- Doskonałe zatrzymywanie wody
Ziemia doskonale zatrzymuje wodę, co zmniejsza konieczność częstego podlewania. Większość podłoży ogrodniczych zawiera oprócz ziemi również inne materiały, które dostosowują właściwości retencyjne mieszanki do potrzeb ogrodnika.
- Zrównoważona przewiewność i struktura
Wysokiej jakości mieszanki ziemne zatrzymują dużą ilość wody, a jednocześnie są wystarczająco porowate, aby umożliwić dopływ tlenu do korzeni. Ziemia jest cięższa niż inne media uprawowe i zapewnia roślinom stabilne podparcie, także podczas uprawy w doniczkach oraz w wietrznych miejscach.
- Naturalnie stabilne pH
Ziemia ma naturalną zdolność buforowania i pomaga utrzymywać stabilne pH podłoża, co jest niezbędne dla dostępności składników odżywczych oraz ogólnego zdrowia roślin.
- Cena i dostępność
Podłoża ziemne są łatwo dostępne, a w porównaniu z innymi mediami uprawowymi często również tańsze.
Może Cię zainteresować: Jak wybrać podłoże ogrodnicze
Podłoża kokosowe
Podłoża kokosowe to nowoczesne media uprawowe wykonane z włókien kokosowych, które stają się coraz popularniejszym zamiennikiem klasycznych mieszanek ziemnych. Są dostępne w różnych formach i nadają się do szerokiej gamy technik ogrodniczych, od uprawy w doniczkach po hydroponikę i systemy nawadniające. Podłoża kokosowe mają uniwersalne zastosowanie i nadają się zarówno do uprawy większości gatunków roślin, jak i do klonowania, kiełkowania oraz przygotowywania młodych roślin.
Zalety kokosowych podłoży uprawowych
- Neutralne pod względem składników odżywczych i pH
Włókna kokosowe zawierają minimalną ilość składników odżywczych, dzięki czemu growerzy mogą dostarczać roślinom za pomocą nawozów dokładnie takie składniki, jakich potrzebują. Ta precyzja pomaga kontrolować rozwój roślin i osiągać maksymalne plony. Neutralne pH podłoży kokosowych pozwala również łatwo regulować i utrzymywać pH w optymalnym zakresie dla pobierania składników odżywczych.
- Odporność na szkodniki i choroby
W podłożach kokosowych rzadziej spotykamy szkodniki i patogeny, które powszechnie występują w ziemi. Znacznie zmniejsza to ryzyko zakażenia, co docenisz przede wszystkim w zamkniętych pomieszczeniach uprawowych i namiotach do uprawy. Wiele podłoży kokosowych zawiera również pożyteczne grzyby z rodzaju Trichoderma, które chronią rośliny przed szkodliwymi mikroorganizmami.
- Doskonałe właściwości retencyjne
Włókna kokosowe zatrzymują do dziesięciokrotności swojej masy w wodzie, a jednocześnie skutecznie odprowadzają nadmiar wody po podlaniu. Dzięki temu zapewniają korzeniom stałą wilgotność i zapobiegają gniciu korzeni oraz innym problemom związanym z nadmiernym nawodnieniem. Ta równowaga pozwala growerom częściej podlewać i nawozić rośliny.
- Doskonałe napowietrzenie
Podłoża kokosowe mają porowatą strukturę, która zapewnia doskonałe napowietrzenie, co prowadzi do szybkiego rozwoju systemu korzeniowego. Połączenie dobrego zatrzymywania wody i wysokiego napowietrzenia sprzyja intensywnemu wzrostowi.
- Zdolność buforowania
W porównaniu z systemami i mediami hydroponicznymi podłoża kokosowe mają dobrą zdolność buforowania i pomagają stabilizować wahania pH, które mogą stresować rośliny oraz powodować problemy z pobieraniem składników odżywczych. Dzięki temu wybaczają growerowi drobne błędy w nawożeniu i nawadnianiu.
- Łatwe przechowywanie i obsługa
Podłoża kokosowe są lekkie i można je sprasować do kompaktowych kostek, co ułatwia transport oraz przechowywanie.
Może Cię zainteresować: Przewodnik po podłożach kokosowych
Porównanie podłoży kokosowych i ziemnych
Porównując podłoża kokosowe i ziemne, możemy zauważyć kilka różnic. Podczas gdy ziemia naturalnie zawiera szerokie spektrum składników odżywczych dostępnych dla roślin, podłoża kokosowe są pod tym względem „jałowe”. Z drugiej strony podłoża kokosowe oferują lepsze właściwości retencyjne i napowietrzenie niż mieszanki ziemne. Praca z ziemią może być bardziej wymagająca niż praca z czystymi i lekkimi włóknami kokosowymi. Przy wyborze podłoża uprawowego weź pod uwagę trzy główne czynniki: środowisko, metodę uprawy i odżywianie roślin.
- Środowisko uprawy
Ziemia: Odpowiednia do uprawy outdoor i indoor przy sztucznym oświetleniu, przede wszystkim dla roślin, które mogą czerpać korzyści z aktywności mikrobiologicznej i wysokiej zawartości składników odżywczych, takich jak pomidory, papryka i inne.
Kokos: Odpowiedni do uprawy outdoor i indoor przy sztucznym oświetleniu oraz w systemach hydroponicznych, przede wszystkim dla roślin, które wymagają dobrze napowietrzonego podłoża, takich jak zioła i kwiaty ozdobne.
- Odżywianie
Ziemia: Podczas uprawy roślin w mieszankach ziemnych możesz stosować nawozy mineralne i organiczne o powolnym lub szybkim uwalnianiu, a także dodatki odżywcze. Podłoża ogrodnicze nadają się również do uprawy organicznej i permakulturowej oraz metody „living-soil”.
Kokos: Podczas uprawy w podłożach kokosowych możesz stosować nawozy mineralne i organiczne o powolnym lub szybkim uwalnianiu, a także dodatki odżywcze. Nawozy do uprawy w kokosie zazwyczaj zawierają zwiększoną ilość wapnia i magnezu lub konieczne jest dodawanie tych składników do wody do podlewania w postaci dodatku CalMag.
- Metoda uprawy i środowisko
Ziemia: Mieszanki ziemne są uniwersalnym medium uprawowym, które możesz wykorzystać przy dowolnej metodzie uprawy i które nadaje się zarówno do indoor, jak i outdoor. Są również doskonałym wyborem podczas uprawy roślin w dużych pojemnikach uprawowych i doniczkach tekstylnych.
Kokos: Ze względu na szybsze wysychanie podłoża podłoża kokosowe są odpowiedniejsze do uprawy indoor oraz jako medium do uprawy hydroponicznej. Podczas uprawy na zewnątrz ważne jest regularne podlewanie roślin, aby nie doszło do całkowitego wyschnięcia włókien, które w ten sposób stracą swoje właściwości retencyjne.
Chcesz dowiedzieć się więcej o różnych rodzajach mediów uprawowych? Przeczytaj nasz Przewodnik po podłożach uprawowych
Dla bardziej zaawansowanych growerów jest to absolutna klasyka i podstawa, niezależnie od tego, czy chodzi o glebę na zewnątrz, ziemię w postaci podłoża na bazie torfu, czy połączenie obu tych rozwiązań. Uprawa w glebie jest jednocześnie idealna dla początkujących, ponieważ w przeciwieństwie do obojętnych podłoży uprawowych czy bezpodłożowej uprawy roślin, w pewnym stopniu wybacza początkującym entuzjastom klasyczne błędy.

ZALETY UPRAWY W GLEBIE
- Główna zaleta polega na ogólnie mniejszej wymagającości, co doceniają przede wszystkim początkujący, jak już wspomnieliśmy we wstępie do artykułu.
- W porównaniu z hydroponiką, która jest bardzo popularna wśród growerów, których dopiero czeka jeden z pierwszych cykli uprawowych, ziemia nie wymaga stałego pomiaru dokładnych wartości pH, EC itp.
- Kolejnym powodem, dla którego uprawa roślin w glebie będzie dla Ciebie korzystniejsza, może być zmienna temperatura lub wilgotność w środowisku uprawowym. W hydroponice nie możesz sobie na to pozwolić.
- Rośliny uprawiane w glebie są również bardziej odporne na suszę, ponieważ ziemia ogólnie dobrze zatrzymuje wodę. Docenisz tę zaletę, gdy będziesz musiał nagle wyjechać na kilka dni, a nie będziesz jeszcze wyposażony w automatyczny system nawadniania. Większość gatunków roślin uprawianych w glebie może wegetować dość długo bez podlewania. (Zresztą początkujący growerzy mają raczej tendencję do przelewania swoich roślin.) Podczas gdy w hydroponice podlewamy kilka razy dziennie i dlatego nie potrafimy wyobrazić jej sobie bez systemów hydroponicznych, glebę wystarczy nawadniać dwa lub trzy razy w tygodniu.
- Mniejsze zużycie nawozów należy do kolejnych istotnych zalet uprawy w glebowych podłożach. Zazwyczaj są one wstępnie nawożone, co oznacza, że zawierają już składniki odżywcze potrzebne do wzrostu rośliny w pierwszych tygodniach cyklu uprawowego. Dzięki temu początkujący growerzy mają na początku znacznie mniej zmartwień. W hydroponice trzeba dostarczać roślinom składniki odżywcze w dokładnych ilościach za pośrednictwem odpowiednio przygotowanego roztworu od początku do końca - w tej kwestii nie ma miejsca na kompromisy.
- Gleba na zewnątrz zawiera z kolei znaczną ilość podstawowych składników odżywczych już sama z siebie, ponieważ powstają w niej one na przykład w wyniku rozkładu obumarłych zwierząt, części roślin czy odchodów dzikich zwierząt.
- Gleba w odpowiednim stopniu potrafi również samodzielnie wyrównywać zawartość minerałów i pierwiastków śladowych w podłożu uprawowym. To kolejna duża zaleta na początku, kiedy stałe utrzymywanie wymaganej ilości składników odżywczych może być trudniejsze, ponieważ początkujący grower dopiero przyswaja wiele innych procedur, a dopilnowanie wszystkiego nie jest łatwe. Przeciwnie, trzeba do tego dojrzeć, aby uprawa była przede wszystkim przyjemnością.
- Wystarczy wybrać wysokiej jakości podłoże w rozsądnej cenie, doniczki i możesz zaczynać!

Najczęściej kupowana ziemia marki BioNova zdecydowanie wygrywa u nas i wśród naszych klientów pod względem stosunku ceny do jakości.
- W glebie nie brakuje również pożytecznych mikroorganizmów, które wspierają roślinę w zdrowym rozwoju i rozkładają związki organiczne na łatwiej przyswajalne składniki.
- Jeśli uprawiasz rośliny w glebie, możesz między innymi wykorzystać różne organiczne ulepszacze gleby, takie jak na przykład BioNova VitaSol, aby osiągnąć lepsze rezultaty.
- Niewątpliwą zaletą uprawy w ziemi jest możliwość uzyskania ekologicznych plonów w jakości BIO przy użyciu w 100% naturalnych nawozów i dodatków, takich jak na przykład BioNova Veganics (poniżej znajdziesz link do osobnego artykułu).
- W glebie nie zachodzą nagłe zmiany chemiczne, których początkujący grower nie zdążyłby zauważyć i na które nie zdążyłby zareagować.
- Na koniec należy podkreślić ogólnie niższe koszty.
WADY UPRAWY W GLEBIE
- Mniejsza kontrola nad przebiegiem i rezultatami. Uprawa w ziemi w dużej mierze opiera się bowiem na naturalnych procesach glebowych, na które grower ma wpływ tylko częściowo, w przeciwieństwie na przykład do hydroponiki czy aeroponiki, gdzie masz całkowitą kontrolę nad wszystkimi procesami uprawowymi. Wymaga to jednak doświadczenia i środków, przez co ponownie przechodzimy raczej do wyżej wymienionej listy zalet, które uprawa w ziemi oferuje początkującym.
- Trudno również oszacować rzeczywisty i aktualny stan składników odżywczych zawartych w ziemi. To, jakie składniki odżywcze należy w danym momencie uzupełnić roślinom, często bez doświadczenia stwierdzamy dopiero wtedy, gdy konkretny niedobór ujawni się bezpośrednio na roślinie. Objawy niedoboru ważnych składników odżywczych możesz przejrzeć w osobnym artykule.
- Większe ryzyko zaatakowania roślin przez szkodniki lub choroby, a tym samym większa potrzeba zapobiegania tym problemom i wyższe koszty ochrony roślin. Podłoże glebowe do uprawy roślin indoor można sterylizować, ale gleby na zewnątrz nie można już sterylizować.
- Ziemię można również wykorzystać jako podłoże uprawowe ponownie w kilku cyklach uprawowych tylko wtedy, gdy poświęcisz czas na jej rewitalizację. W przeciwnym razie nie.

Mamy nadzieję, że ten artykuł pomógł Ci uzyskać jaśniejszy obraz zalet i wad uprawy w ziemi lub podłożu glebowym, a jeśli po przeczytaniu tego tekstu pozostało któreś z Twoich pytań bez odpowiedzi, skontaktuj się z nami pod znanym adresem info@higarden.pl.
Polecamy te produkty:
- BioNova Bio Soilmix 50L (279 Kč) - najpopularniejsze podłoże glebowe nie tylko dla początkujących!
- Plagron Growmix z perlitem 50l (2 990 Kč) - doskonale napowietrzona ziemia najwyższej jakości umożliwia szybki i zdrowy rozwój systemu korzeniowego dzięki dodatkowi perlitu.
- BioNova VitaSol (od 189 Kč) - płynny organiczny ulepszacz gleby.
Co przeczytać dalej?
- BioNova Veganics – nawozy nie tylko dla wegan
- Indoor vs. Outdoor, czyli uprawiać lepiej w domu czy na zewnątrz?
- Objawy niedoboru ważnych składników odżywczych
Perlit to wszechstronne medium uprawowe, które znajduje zastosowanie zarówno w uprawie w glebie, jak i w hydroponice. Materiał ten wyróżnia się lekkością i porowatością. Może być stosowany jako domieszka do podłoży ogrodniczych lub jako samodzielne medium uprawowe w systemach hydroponicznych. W naszym poradniku dowiesz się, jak stosować perlit w ogrodzie oraz podczas uprawy indoor i hydroponicznej.
Perlit to naturalnie występujące szkło wulkaniczne, które po podgrzaniu do temperatury około 850-900 °C zwiększa swoją objętość kilkukrotnie. W rezultacie powstaje lekki, porowaty materiał przypominający rozdrobniony popcorn. Perlit jest szeroko wykorzystywany w różnych dziedzinach, przede wszystkim w uprawie roślin, ale także w budownictwie, filtrach przemysłowych oraz jako nośnik substancji chemicznych. Perlit jest chemicznie obojętny (nieaktywny), sterylny, nietoksyczny i bardzo stabilny.
Zalety perlitu w uprawie w glebie
Napowietrzanie gleby: Perlit jest porowaty i tworzy w glebie kieszenie powietrzne, które zapewniają korzeniom lepszy dostęp do tlenu. System korzeniowy staje się dzięki temu bardziej rozbudowany, odporny i zdrowy, co przekłada się na witalność roślin.
Lepszy drenaż: Po wymieszaniu z glebą perlit wpływa na jej właściwości retencyjne. Podłoże lepiej odprowadza wodę i zatrzymuje jej mniej, co pomaga zapobiegać przelaniu. Jest to szczególnie korzystne podczas uprawy gatunków podatnych na gnicie korzeni.
Zapobieganie zbijaniu się gleby: Podczas uprawy w doniczkach lub podwyższonych grządkach z czasem dochodzi do zbijania się gleby. Lekkie podłoża ogrodnicze z perlitem dłużej zachowują swoje właściwości retencyjne, a gleba pozostaje pulchna przez długi czas.
Jak wykorzystać perlit w uprawie w glebie
Do napowietrzania gleby na zewnętrznych grządkach: Podczas zakładania nowej grządki lub sadzenia wymieszaj perlit z ziemią, torfem albo podłożem ogrodniczym w proporcji 1:1.
Podczas uprawy w doniczkach: Wymieszaj podłoże ogrodnicze z perlitem w proporcji 3:1. Powstała mieszanka będzie zapewniać lepszy drenaż niż pierwotne, nieodciążone podłoże.
Kiełkowanie: Perlit jest świetnym medium do kiełkowania nasion, ponieważ zatrzymuje wilgoć, nie ulegając przy tym nadmiernemu zawilgoceniu. Mieszankę do kiełkowania i wstępnej uprawy młodych roślin przygotujesz, mieszając perlit z torfem w proporcji 1:1. Pamiętaj, że ani perlit, ani torf nie zawierają dostępnych składników odżywczych, dlatego młode rośliny trzeba będzie wkrótce przesadzić lub nawozić.
Perlit w hydroponice
Hydroponika to metoda uprawy roślin bez gleby, oparta na bogatej w składniki odżywcze wodzie (pożywce) i obojętnym medium uprawowym. Może nim być wełna mineralna, keramzyt, podłoże kokosowe lub właśnie perlit. Perlit nie zatrzymuje wody i nadaje się tylko do niektórych rodzajów systemów hydroponicznych, takich jak nawadnianie kroplowe (drip), DWC, NFT, metoda wick, Dutch bucket lub system AutoPot. Perlit jako medium nie nadaje się do wanien zalewowych, podlewania ręcznego ani innych metod.
Systemy hydroponiczne wykorzystujące perlit jako medium uprawowe
- AutoPot – Unikalne systemy samonawadniające do uprawy indoor i outdoor, które nie wymagają podłączenia do prądu. Idealnym podłożem do stosowania z doniczką AutoPot jest mieszanka perlitu z ziemią lub kokosem w proporcji 50%.
- Atami Wilma – Popularne systemy hydroponiczne o różnych rozmiarach, wyposażone w nawadnianie kroplowe, przeznaczone do uprawy indoor.
- Terra Aquatica – Czołowy przedstawiciel systemów hydroponicznych, będący dziełem pioniera hydroponiki Williama Texiera. W ofercie znajdziesz różne rodzaje systemów hydroponicznych odpowiednich do uprawy indoor i outdoor, a także rozmnażarki do sadzonek i nawozy.
Perlit ma neutralne pH i w systemach hydroponicznych nie reaguje z pożywką. Mimo to należy go regularnie wymieniać, ponieważ w porach mogą osadzać się glony, co objawia się zielonym zabarwieniem powierzchni. Podczas stosowania perlitu w systemach nawadniających uważaj na drobne cząsteczki i pył, które mogą zatykać filtry oraz kroplowniki.
Chcesz dowiedzieć się więcej o hydroponice i uprawie indoor? Odwiedź naszego bloga Higarden, gdzie przedstawiamy nowości ze świata uprawy oraz przydatne porady dla growerów.
Plastikowe i gliniane doniczki to klasyczny wybór, po który sięga większość growerów. Plastikowe doniczki nie są jednak szczególnie ekologiczne, a ponadto znajdujące się w nich podłoże przegrzewa się na słońcu. W ostatnim czasie swoje zasłużone miejsce na rynku zdobywają więc doniczki tekstylne. Jak z nich korzystać i jakie są ich zalety?
Zalety uprawy w doniczkach tekstylnych
W tekstylnej doniczce roślina tworzy bogaty system korzeniowy. Dzięki temu może efektywnie wykorzystywać wodę i dostarczane składniki odżywcze, co ma zasadniczy wpływ na jej witalność, wielkość oraz końcowy plon. Jeśli korzeń dotrze do zewnętrznej ścianki doniczki, a dokładniej do powietrza, nie skieruje swojego wzrostu w stronę dna, jak dzieje się to w zwykłych doniczkach, gdzie później tworzy się gęsty, okrągły splot korzeni. Zamiast tego reaguje rozgałęzieniem delikatnych włośników, tworząc nowe wierzchołki korzeni w całej objętości doniczki, przez które składniki odżywcze są właśnie wchłaniane przez roślinę. System korzeniowy lepiej wykorzystuje więc całą pojemność doniczki, a rośliny nie trzeba tak często przesadzać.

Doniczki tekstylne świetnie nadają się również do uprawy roślin sezonowych, ponieważ można je sterylizować i używać wielokrotnie. Ich niewątpliwą zaletą jest także łatwość przechowywania, niezależnie od tego, czy chodzi o warianty o pojemności 4 litrów, czy 50 litrów. Można ich używać zarówno do uprawy w pomieszczeniach, jak i na zewnątrz, na tarasie, balkonie lub w ogrodzie. Mają bowiem świetne właściwości termoregulacyjne, dzięki czemu podłoże nie przegrzewa się na słońcu, jak ma to miejsce w przypadku plastikowych doniczek.
Kolejnym wariantem zwykłej kwadratowej lub okrągłej doniczki tekstylnej są doniczki wertykalne z oddzielnymi kieszeniami. To świetne rozwiązanie dla growerów, którzy borykają się z brakiem miejsca, zarówno w domu, jak i w ogrodzie.

Pielęgnacja rośliny - różnice w podlewaniu
Podczas używania tekstylnych doniczek do uprawy roślin należy pamiętać o dwóch różnicach. System korzeniowy jest gęsto rozłożony w całej objętości doniczki, dlatego trzeba podlewać całą powierzchnię podłoża, a nie tylko obszar przy łodydze, gdzie woda w dużej mierze spływa pionowo na dno.
Ponieważ tekstylna doniczka przepuszcza wodę i „oddycha”, rośliny zazwyczaj wymagają częstszego podlewania niż w przypadku plastikowych doniczek. Z drugiej strony ryzyko przelania jest mniejsze, ponieważ rozgałęzione korzenie zużywają więcej wody, a jej nadmiar pozostaje w podstawce, którą w razie potrzeby można opróżnić.
Mimo że jest to nowość ostatnich lat, w przypadku tekstylnych doniczek nie musisz obawiać się wysokiej początkowej inwestycji - najmniejsze modele są sprzedawane już od 40 Kč.
Wraz z nadejściem okresu zbiorów otrzymujemy pytania dotyczące tego, co zrobić ze zużytym podłożem po zbiorach. Tematem dzisiejszego artykułu będzie więc właśnie rewitalizacja, czyli regeneracja podłoży do uprawy.

- Oczywiście zużyte podłoże możesz wyrzucić do kosza, ale istnieją bardziej ekologiczne rozwiązania, dzięki którym dodatkowo zaoszczędzisz, ponieważ nie będziesz musieć stale kupować zupełnie nowego medium do pojemników uprawowych. Z kolei wysokiej jakości podłoża do uprawy, które polecamy nieco niżej, możesz wykorzystać również wielokrotnie.
- Sam proces rewitalizacji zależy od tego, czy jako medium do uprawy wykorzystujesz ziemię, czy kokos.
- W idealnych warunkach roślina tworzy w doniczce bogaty i rozgałęziony system korzeniowy, który stopniowo wypełnia odpowiedni pojemnik uprawowy.
- Jednocześnie absorbuje składniki odżywcze dostarczane do ziemi wraz z wodą i nawozami.
- Po zbiorach skład chemiczny i właściwości ziemi znacznie różnią się więc od stanu początkowego lub stanu w trakcie cyklu uprawy.
- Zużyta ziemia nie zawiera już wystarczającej ilości składników odżywczych, a jeśli zastosowano w niej nawozy mineralne, zawiera również nadmiar soli i innych pozostałości, bardzo niepożądanych przy jakimkolwiek dalszym zastosowaniu.
- Mieszanka glebowa po zbiorach naturalnie traci zdolność zatrzymywania wody. Jest bowiem, a przynajmniej powinna być w przypadku udanej wcześniejszej uprawy, praktycznie całkowicie przerośnięta bryłą korzeniową.
- Jeśli posadzilibyśmy nową roślinę w takiej zużytej ziemi bez wcześniejszego przeprowadzenia jej rewitalizacji, w zdecydowanej większości przypadków skutkowałoby to jedynie zaatakowaniem jej przez patogeny z gnijących korzeni, a następnie jej obumarciem.
- Gleba w naturze jest rewitalizowana w sposób naturalny, bez ingerencji człowieka. Jeśli jednak zajmujemy się uprawą roślin w pojemnikach uprawowych, musisz samodzielnie zadbać o rewitalizację zużytego podłoża. Oto instrukcja:

- Usuwamy wszystkie nadziemne części roślin oraz pozostały materiał roślinny.
- Przepłukujemy ziemię wodą (najlepiej wodą z odwróconej osmozy, zobacz osobny artykuł), aby wypłukać pozostałości nawozów i innych niepożądanych substancji. Za idealną ilość można uznać 2 do 3 litrów wody na 10 litrów ziemi. Zalecamy powtórzyć ten proces co najmniej trzy razy, aby wszystkie substancje, które chcemy usunąć z podłoża, rzeczywiście zostały wypłukane.
- Przeprowadzamy sterylizację podłoża, szczególnie jeśli w minionym cyklu uprawy rośliny zostały zaatakowane przez szkodniki lub choroby. Najprostszą metodą sterylizacji podłoża jest przepłukanie go wrzątkiem. Samą sterylizację podłoża warto uzupełnić o higienę rąk; możesz także użyć jednorazowych rękawic lateksowych lub czystych rękawic ogrodowych.
- Rezultatem tych działań jest czysta ziemia pozbawiona składników odżywczych. Przed ponownym użyciem należy je uzupełnić, mieszając ziemię z silnie wstępnie nawożonym podłożem lub wysokiej jakości kompostem. Należy podkreślić, że stary, zrewitalizowany substrat mieszamy z nową mieszanką glebową lub kompostem dopiero po rozłożeniu go w suchym i odpowiednio przewiewnym miejscu, gdzie za pomocą sita usuniemy wszystkie pozostałości bryły korzeniowej z poprzedniego cyklu uprawy.
- Sposób rewitalizacji zużytych podłoży kokosowych jest w dużej mierze zgodny z opisanymi wyżej etapami rewitalizacji ziemi.
- Pozostałości roślin i korzeni również należy usunąć.
- Drobne korzenie, których nie uda się usunąć ręcznie, pomogą rozłożyć preparaty enzymatyczne, które możesz dodawać do wody używanej do podlewania w pierwszych tygodniach nadchodzącego cyklu uprawy.
- Sterylizację przeprowadzamy wrzątkiem lub roztworem nadtlenku wodoru.
- Jeśli używasz roztworu nadtlenku wodoru, pamiętaj, że jest to substancja chemiczna, którą należy wypłukać podczas kolejnego przepłukiwania!
- Podczas gdy zrewitalizowaną ziemię pozostawia się do całkowitego wyschnięcia przed wymieszaniem jej z kompostem lub mieszanką glebową zawierającą składniki odżywcze, zrewitalizowane podłoża kokosowe można mieszać ze świeżym kokosem, gdy są jeszcze mokre.
- Mieszając zrewitalizowane podłoże kokosowe z ziemią wystarczająco bogatą w składniki odżywcze, otrzymamy mieszankę odpowiednią do sadzenia.

Jeśli pojawią Ci się jakiekolwiek pytania związane z możliwościami, jakie metoda rewitalizacji podłoża oferuje growerom, skontaktuj się z nami pod znanym adresem info@higarden.pl.
Ponadto polecamy następujące produkty:
- Canna Terra Professional Plus 50 l (od 479 Kč)
- Canna Coco Professional Plus 50 l (od 389 Kč)
- Canna Cannazym (od 179 Kč)
Co przeczytać dalej?
Podłoże kokosowe to nowoczesne medium uprawowe wykonane z włókien i łupin orzechów kokosowych, które występuje w wielu wariantach i nadaje się do szerokiego zakresu technik ogrodniczych — od tradycyjnej uprawy w doniczkach po hydroponikę i duże systemy nawadniające. W tym poradniku pomożemy Ci wybrać odpowiedni rodzaj podłoża kokosowego do Twojego miejsca uprawy, ogrodu lub szklarni.
Podłoża kokosowe należą do najbardziej uniwersalnych i najłatwiejszych mediów uprawowych, jakie możesz wybrać do uprawy. W przeciwieństwie do gleby, w której trudno dokładnie kontrolować pH i zawartość składników odżywczych w podłożu, w kokosie łatwo monitorować te dwa parametry za pomocą mierników EC i pH oraz regulować je przy użyciu pożywki. Jednocześnie podłoża kokosowe mają wystarczającą zdolność buforowania i dobrze zatrzymują wodę oraz składniki odżywcze, dlatego nie są tak wrażliwe na błędy jak w pełni hydroponiczne systemy. Otrzymujesz w ten sposób to, co najlepsze z obu światów — bezpieczeństwo klasycznego medium uprawowego oraz szybkość i efektywność uprawy hydroponicznej.
GŁÓWNE ZALETY UPRAWY W KOKOSIE
- Neutralne pod względem pH i składników odżywczych: Włókna kokosowe zawierają bardzo mało składników odżywczych, co ułatwia precyzyjne nawożenie roślin. Możesz łatwo dostarczać roślinom dokładnie te składniki odżywcze, których w danym momencie potrzebują. Ponadto łatwo regulować pH w strefie korzeniowej bez zwiększania EC.
- Optymalny drenaż: Włókna kokosowe mogą zatrzymać wodę w ilości do dziesięciokrotności własnej masy i w przeciwieństwie na przykład do keramzytu czy perlitu, które szybko odprowadzają wodę, dłużej utrzymują system korzeniowy roślin w stanie nawodnienia, dzięki czemu nie trzeba podlewać roślin zbyt często. W porównaniu z glebą woda odpływa jednak szybciej, dlatego możesz znacznie częściej podlewać i nawozić rośliny.
- Zdrowy rozwój korzeni: Uprawa w podłożu kokosowym bardzo sprzyja korzeniom roślin, które rosną szybciej i są zdrowsze. Wynika to ze zdolności włókien do zatrzymywania dużej ilości składników odżywczych, wody i powietrza. Korzenie pozbawione dostępu powietrza, na przykład w zbyt zwartej glebie lub słabo napowietrzonej pożywce hydroponicznej, są zwykle słabo rozwinięte i narażone na porażenie przez pleśnie.
- Mniej szkodników: Wiele szkodników owadzich występujących w glebie i patogenów nie rozwija się dobrze w kokosie. Ponadto włókna kokosowe często zawierają szczepy trichodermy, które chronią korzenie roślin przed innymi pasożytniczymi mikroorganizmami.
- Ekologiczny materiał wielokrotnego użytku: Podłoża kokosowe są wykonane z materiałów odpadowych, a ponadto można ich używać wielokrotnie. Oznacza to znaczne ograniczenie śladu węglowego i ekologicznego podczas uprawy.
Kokos buforowany czy niebuforowany
Przy wyborze podłoża kokosowego bardzo ważne jest rozróżnienie między kokosem buforowanym (buffered) a niebuforowanym (unbuffered). Buforowanie to proces przygotowania włókien kokosowych przed użyciem do uprawy roślin. Włókna kokosowe w surowej postaci zawierają bowiem dużą ilość soli, a jednocześnie są ubogie w wapń i magnez. Podczas buforowania, które polega na moczeniu i przepłukiwaniu w wodzie o wyregulowanym pH, dochodzi do zastąpienia jonów potasu i sodu związanych z kokosem przez wapń i magnez, których potrzebują rośliny.
Większość producentów podłoży kokosowych dostarcza już wcześniej zbuforowane mieszanki, których nie trzeba w żaden sposób przygotowywać przed użyciem — wystarczy namoczyć je w wodzie lub pożywce. Jeśli chcesz użyć kokosu jako dodatku do gleby bogatej w składniki odżywcze i materię organiczną, wcześniejsze buforowanie materiału nie jest konieczne, ponieważ podłoże i tak będzie zawierać wystarczającą ilość wapnia i magnezu.
Rodzaje podłoży kokosowych i ich zastosowanie
Czyste podłoża kokosowe
Podłoża kokosowe bez dodatków zawierają wyłącznie włókna kokosowe i miał kokosowy. Nadają się jako podstawowe podłoże do uprawy indoor i outdoor, prowadzonej w tradycyjny sposób w doniczkach lub hydroponicznie oraz z wykorzystaniem automatycznych systemów nawadniania. Podłoża kokosowe zawierają minimalną ilość składników odżywczych, dlatego trzeba dostarczać je roślinom w postaci nawozów do uprawy w kokosie. Włókna kokosowe są również świetnym dodatkiem do podłoży ogrodniczych, w których poprawiają cyrkulację wody i powietrza.
Podłoża kokosowe z perlitem/keramzytem
Podłoża kokosowe wzbogacone perlitem lub keramzytem mają lepsze właściwości drenażowe i pomagają zapobiegać przelaniu roślin, co docenią przede wszystkim growerzy uprawiający rośliny w doniczkach. Typowy stosunek włókna kokosowego do składnika mineralnego wynosi w takich przypadkach zazwyczaj 70% do 30%. Dzięki szybszemu wysychaniu medium uprawowego będzie można częściej podlewać rośliny.
Sprasowane podłoża kokosowe
Sprasowany kokos w postaci twardych brykietów lub cegieł ma tę zaletę, że obniża koszty składowania i transportu. Jest to korzystne nie tylko dla sprzedawców, lecz także dla dużych upraw, które potrzebują dużej ilości medium uprawowego. Sprasowane podłoże kokosowe przed użyciem trzeba namoczyć w wodzie lub roztworze buforującym, aby włókna się rozprężyły. Następnie możesz używać go w czystej postaci lub wymieszać z innymi dodatkami, takimi jak torf, ziemia lub perlit/keramzyt.
Maty z podłoża kokosowego
Maty uprawowe z podłożem kokosowym są praktyczne przede wszystkim dla growerów korzystających z automatycznych systemów nawadniania, w których pomagają oszczędzać wodę i stosowane nawozy dzięki precyzyjnemu i równomiernemu nawadnianiu. Mimo zdolności do zatrzymywania dużej ilości wody maty uprawowe zapewniają odpowiedni drenaż i dostęp powietrza, co sprzyja szybkiemu wzrostowi korzeni bez ryzyka wystąpienia patogenów czy pleśni. Maty uprawowych można używać wielokrotnie.
Podłoża kokosowe z trichodermą
Wiele podłoży kokosowych zawiera trichodermę — naturalnie występujący pożyteczny grzyb, który potrafi przystosować się do niemal każdego środowiska. Trichodermy wytwarzają metabolity, które hamują wzrost innych mikroorganizmów, chroniąc rośliny przed grzybami pasożytniczymi i innymi patogenami. Niektóre gatunki trichodermy (T. reesei) wytwarzają duże ilości celulazy, inne (T. virens) są doskonałymi mykopasożytami i potrafią pasożytować na innych grzybach, a kolejne (T. harzanium) mają potwierdzoną skuteczność w walce z nicieniami.
Worki uprawowe z podłożem kokosowym
Praktyczne doniczki z podłożem kokosowym gotowym do użycia docenią przede wszystkim growerzy uprawiający rośliny w szklarniach i outdoor. Ich zaletą jest łatwe zastosowanie bez konieczności moczenia lub buforowania włókien kokosowych. Podłoże kokosowe nie jest w workach sprasowane, dzięki czemu zapewnia dobry drenaż i świetnie absorbuje wodę. Worków uprawowych można używać wielokrotnie.
Jak każde medium uprawowe, również kokos ma swoje ograniczenia i wymaga pewnej wiedzy oraz praktyki. Teraz, gdy wiesz już, jaki rodzaj podłoża kokosowego wybrać i jak go używać, możesz rozpocząć uprawę.
W naszym kompletnym przewodniku po wyborze odpowiedniego podłoża ogrodniczego przedstawimy najważniejsze informacje dotyczące składu podłoży ogrodniczych, ich prawidłowego zastosowania oraz polecimy najlepsze marki i mieszanki do uprawy roślin indoor i outdoor, w doniczkach, na rabatach oraz pod sztucznym oświetleniem.
Podłoża ogrodnicze to media uprawowe przeznaczone do tradycyjnej uprawy roślin w ziemi. Ich głównym zastosowaniem jest uprawa roślin w doniczkach indoor i outdoor lub wykorzystanie jako ziemia na rabatach albo w szklarniach.
Przeczytaj także: Przewodnik po podłożach uprawowych
Co zawierają podłoża ogrodnicze?
Producenci podłoży ogrodniczych modyfikują ich skład tak, aby gotowe mieszanki miały różne właściwości pod względem zatrzymywania wody, zawartości składników odżywczych oraz kwasowości gleby.
Podstawowym składnikiem każdego podłoża ogrodniczego są materiały organiczne pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego. Najczęściej są to torf, włókna kokosowe, kompostowane drewno i kora drzew, kompost, humus dżdżownicowy oraz inne substancje stanowiące źródło organicznych składników odżywczych dla roślin.
Kolejnymi dodatkami są nieorganiczne materiały naturalne, które zapewniają napowietrzenie podłoża, poprawiają odpływ wody i utrzymują wilgotność. Należą do nich perlit, wermikulit, keramzyt, piasek i inne materiały.
Wiele podłoży ogrodniczych jest wzbogaconych o nawozy – mineralne o stopniowym uwalnianiu lub organiczne dodatki do gleby, takie jak guano nietoperzy, mączka kostna lub z krwi, lucerna albo ekstrakty z alg.
Dodatkowe składniki, na przykład wapno i substancje wyrównujące pH, pożyteczne mikroorganizmy (trichoderma, grzyby mikoryzowe) lub inne domieszki dodatkowo modyfikują określone właściwości podłoża.
Jak wybrać podłoże ogrodnicze?
Wybór podłoża ogrodniczego zależy przede wszystkim od wieku roślin oraz Twojej metody uprawy. Ogólnie rzecz biorąc, w przypadku sadzonek i młodych roślin indoor i outdoor najbardziej odpowiednie są mieszanki nieprzedsypane nawozem lub lekko wzbogacone w nawozy. Mieszanki ogrodnicze o większej zawartości nawozów wykorzystasz jako podłoże dla roślin o dużym zapotrzebowaniu na składniki odżywcze, do uprawy indoor lub jako ziemię na rabaty albo do szklarni. Dla niektórych growerów ważne może być również wyłącznie naturalne pochodzenie wszystkich składników mieszanki, na przykład na potrzeby uprawy organicznej lub rolnictwa ekologicznego.
Nieprzedsypane nawozem podłoża ogrodnicze składają się wyłącznie z czystej mieszanki materiałów organicznych i nieorganicznych, bez dodatku nawozów. Są odpowiednie jako podłoże startowe do kiełkowania, ukorzeniania sadzonek, uprawy młodych roślin lub roślin przeznaczonych do późniejszego przesadzenia. Podczas uprawy w nieprzedsypanych nawozem podłożach ogrodniczych należy dostarczać roślinom składników odżywczych w postaci nawozów organicznych lub mineralnych.
Lekko wzbogacone w nawozy podłoża ogrodnicze, czasami określane jako „light-mix”, zawierają jedynie minimalną ilość składników odżywczych w postaci nawozów mineralnych lub organicznych. Są odpowiednie jako ziemia dla młodych roślin przeznaczonych do późniejszego przesadzenia, ukorzenionych sadzonek lub dla growerów, którzy chcą dostarczać roślinom składników odżywczych według własnego uznania i ich potrzeb. Lekko wzbogacone mieszanki można łączyć z większością powszechnie dostępnych nawozów i programów odżywiania.
Podłoża ogrodnicze wzbogacone w nawozy to zbilansowane mieszanki ze średnią ilością składników odżywczych, która wystarcza roślinom na kilka pierwszych tygodni lub miesięcy życia, zależnie od gatunku, wielkości doniczki oraz sposobu uprawy. Są odpowiednie jako podstawowe podłoże do uprawy w doniczkach indoor i outdoor, jednak w późniejszych fazach życia należy dostarczyć roślinom składników odżywczych w postaci nawozów mineralnych lub organicznych.
Silnie wzbogacone w nawozy podłoża zawierają dużą dawkę składników odżywczych w formie mineralnej lub organicznej i nie są odpowiednie dla sadzonek, młodych roślin ani roślin dopiero się ukorzeniających, ponieważ wysoka zawartość składników odżywczych w glebie może powodować u nich „spalenie” liści i korzeni. Silnie wzbogacone mieszanki są odpowiednie dla roślin o dużym zapotrzebowaniu na składniki odżywcze, jako ziemia na rabaty lub do szklarni oraz jako podłoże do uprawy indoor pod intensywnym sztucznym oświetleniem.
Podłoża przeznaczone do uprawy organicznej zawierają wyłącznie materiały pochodzenia naturalnego i często są certyfikowane do uprawy roślin w jakości BIO bez użycia
nawozów mineralnych i chemicznych pestycydów. Podłoża te mogą być wzbogacone w nawozy lub nie i są odpowiednie do uprawy roślin w doniczkach indoor i outdoor albo jako ziemia na rabaty lub do szklarni.
- Canna BIO Terra Plus
- Atami Bio Growmix
- Terra Aquatica Organic Soil Light-mix
- BioBizz Juju Royal Light Rebel, podłoże organiczne
Podłoża wegańskie podobnie jak podłoża do uprawy organicznej są wykonane wyłącznie z materiałów naturalnych, z tą różnicą, że zawierają jedynie substancje pochodzenia roślinnego. Mieszanki te są odpowiednie do uprawy w doniczkach indoor i outdoor albo jako ziemia na rabaty lub do szklarni.
Podłoża do wysiewu i kiełkowania zawierają minimalną ilość składników odżywczych i mają drobniejszą strukturę, aby zatrzymywać więcej wilgoci. Wykorzystasz je podczas kiełkowania i ukorzeniania roślin.
Podłoża specjalistyczne są projektowane tak, aby spełniać szczególne wymagania niektórych gatunków roślin. Znajdziemy wśród nich na przykład podłoża dla cytrusów, storczyków, podłoża do ogrodów na dachach lub ziół.
Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące podłoży ogrodniczych
Czy podłoża ogrodnicze można stosować przez kilka kolejnych cykli uprawy?
Zużyte podłoże uprawowe można odświeżyć i wykorzystać ponownie, jednak przy nieprawidłowym postępowaniu istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia chorób, szkodników lub pleśni. Podczas uprawy indoor zwykle wymienia się podłoże uprawowe na nowe po każdym cyklu. W przypadku uprawy outdoor w doniczkach lub na rabatach można przed sadzeniem odświeżyć glebę, dodając kompost, humus dżdżownicowy lub silnie wzbogaconą w nawozy ogrodniczą mieszankę glebową.
Czy podczas uprawy w podłożach ogrodniczych potrzebuję specjalnych nawozów?
Podłoża ogrodnicze mogą zawierać określoną ilość nawozów, które dostarczają roślinom składników odżywczych, ale nie jest to regułą. Szczególnie w przypadku uprawy w doniczkach rośliny szybko zużywają składniki odżywcze z gleby i po pewnym czasie należy je uzupełnić. Służą do tego różne rodzaje nawozów – od mineralnych o szybkim działaniu po w pełni organiczne. Wybór odpowiedniego programu odżywiania zależy od gatunku rośliny i Twojego stylu uprawy.
Jak często podlewać rośliny uprawiane w podłożach ogrodniczych?
Częstotliwość i ilość wody dostarczanej roślinom zależą od wielu czynników, jednak ogólnie przyjmuje się, że rośliny uprawiane na rabatach należy podlać, gdy gleba wyschnie na głębokość jednego cala. W przypadku roślin w doniczkach ilość wody w podłożu można oszacować, podnosząc pojemnik uprawowy.
Przeczytaj także: Nawozy suche czy płynne – które są lepsze do uprawy indoor?
Dziś skupimy się na temacie, który w świecie ogrodnictwa stał się ostatnio wyraźnym trendem, dlatego wierzymy, że Cię zainteresuje. Porozmawiamy o tym, jak łatwo założyć i wykorzystywać kompost.

Kompostowanie stanowi dla każdego growera i ogrodnika doskonałą możliwość przekształcenia odpadów biologicznych w postaci liści, trawy, resztek warzyw czy na przykład opadłych owoców w coś pożytecznego, a konkretnie we własny nawóz organiczny!
Doświadczenie pokazuje, że w każdym ogrodzie można znaleźć naprawdę mnóstwo nadwyżek materiału biologicznego. Szkoda byłoby, aby ten cenny materiał, który po prawidłowym kompostowaniu może pełnić funkcję uniwersalnego nawozu organicznego skutecznie wspierającego wszystkie rodzaje roślin, trafił na wysypisko, gdzie dodatkowo trudno ulega spaleniu i często staje się przyczyną rozprzestrzeniania się nieprzyjemnego zapachu na dużą odległość. Tyle o aspekcie ekologicznym, a teraz możemy już przejść do praktycznych wskazówek dotyczących Twojego ogrodu.
Czy kompostowanie się opłaca?
Odpowiedź jest jednoznaczna: TAK! Jak wiadomo, żyzna gleba wyróżnia się odpowiednią ilością wysokiej jakości próchnicy, która powstaje właśnie wtedy, gdy pozwolimy, aby natura przez pewien czas przetwarzała w kompostowniku odpady biologiczne, którymi stopniowo go wypełniamy. Próchnica ma luźną strukturę, która zatrzymuje wodę w glebie, a jednocześnie napowietrza korzenie — czego chcieć więcej? Cały proces można oczywiście przyspieszyć za pomocą odpowiedniego środka, na przykład w postaci granulatu czeskiej marki AgroBio. Zawiera on właściwe bakterie, które pomagają naturze. Oprócz znacznych korzyści, jakie kompostowanie będzie Ci długofalowo przynosić, możesz również odczuwać satysfakcję z tego, że samodzielnie pomagasz naszej planecie.

Jak to zrobić?
- Najpierw wybierz miejsce, najlepiej bogate w próchnicę, w którym założysz kompost. Powinno to być miejsce, do którego bez problemu dotrzesz od czasu do czasu również z taczką załadowaną odpadami biologicznymi. Unikaj częstego błędu polegającego na zakładaniu kompostu w różnego rodzaju zagłębieniach i dołach, gdzie później nie dochodzi do wystarczającej cyrkulacji powietrza. Gnicie zdecydowanie nie służy kompostowaniu — właściwy proces to stopniowy i naturalny rozkład materiału organicznego, czyli butwienie. Potrzebujesz również miejsca, w którym słońce nie będzie świecić bezpośrednio przez cały dzień.
- Zaopatrz się w kompostownik. Może mieć postać zwykłej pryzmy kompostowej zajmującej przestrzeń o wymiarach około 1,5 x 1 m. Oszczędność miejsca zapewni Ci kompostownik wykonany z drewnianych listew, ponieważ w przypadku klasycznej pryzmy odpady organiczne układa się warstwami z jednej strony, a z drugiej strony pryzmy wybiera się przetworzony materiał. Dzięki temu jej długość może się zwiększać. W przypadku drewnianych listew należy z kolei wybrać gatunek drewna, który nie ulega łatwo butwieniu — najlepiej modrzew. Drewno może zastąpić konstrukcja z żelaza, która nie niszczeje pod wpływem warunków atmosferycznych. W ostatnim czasie szczególną popularnością cieszą się termokompostowniki wykonane z tworzywa sztucznego i wyposażone w praktyczną pokrywę. Jeśli dopiero zamierzasz rozpocząć kompostowanie, będzie to najłatwiejszy wybór.
- Niezawodną receptą na prawidłowe kompostowanie jest układanie warstw zgodnie ze sprawdzonymi zasadami. W dolnej części zwykłego kompostu powinny znaleźć się gałęzie lub kawałki martwego drewna jako materiał o grubszej strukturze. Tworzą one swego rodzaju granicę między ziemią a kolejnymi warstwami odpadów organicznych, dzięki czemu tlen łatwiej dociera do mikroorganizmów intensywnie pracujących w kompostowniku. Następnie wyróżniamy warstwę azotową i węglową. Można powiedzieć, że to podstawa składu przyszłego nawozu, który uzyskamy z własnych odpadów biologicznych. Układaj warstwy o grubości około 10 cm. Wszystko, co zielone, a także resztki kuchenne, w tym skorupki jaj, tworzy warstwę azotową. Wszystko, co brązowe, wilgotne lub suche, tworzy warstwę węglową. Należą do niej słoma, liście, trociny itp. Jeśli podczas zakładania kompostu użyjesz przyspieszacza (a dlaczego by nie), przekładaj warstwy ziemią wymieszaną właśnie z przyspieszaczem kompostowania.
- Kompost nie wymaga przesadnej pielęgnacji. Pryzma stopniowo się ubija, co ogranicza dopływ tlenu, dlatego mniej więcej po dwóch miesiącach należy ją przerzucić i ułożyć warstwy ponownie. Podczas deszczowej pogody kompost powinien być przykryty, a jeśli jest sucho, warto od czasu do czasu podlać pryzmę wodą.

Dojrzałość kompostu
W skrócie wyróżnia się 3 etapy, przy czym każdy etap, na którym aktualnie znajduje się kompost, decyduje o innym zastosowaniu rozkładającej się materii organicznej:
- Świeży kompost ma około 3 miesięcy i nadal można w nim rozpoznać poszczególne składniki. Mimo to już na tym wczesnym etapie możesz użyć go do wspierania roślin użytkowych, takich jak tradycyjnie pomidory, ziemniaki czy ogórki.
- Dojrzały kompost ma od pół roku do roku. Rozpoznasz go po ciemnobrązowym lub czarnym kolorze. Jego zapach przypomina leśną glebę, a poza skorupkami jaj w zdecydowanej większości nie rozpoznasz już pierwotnych składników. Jeśli przed użyciem go przesiejesz, będzie odpowiednim dodatkiem do wszystkich trawników i terenów ogrodowych, grządek, a także wysokiej jakości ziemią do doniczek każdego rodzaju. Dojrzały kompost zawiera już naprawdę dużą ilość podstawowych składników odżywczych, dlatego należy stosować go równomiernie i z umiarem, aby nie doprowadzić do przenawożenia.
- Ziemia kompostowa ma zazwyczaj więcej niż rok, a jej działanie, czyli wartość odżywcza, która w przypadku dojrzałego kompostu jest bardzo intensywna, z czasem słabnie. Możesz więc bez obaw wykorzystać ją do wszystkich możliwych rodzajów roślin, najlepiej wiosną i latem.
Teraz już wiesz, jak założyć kompost i jak przyspieszyć cały proces kompostowania. Jeśli pojawią Ci się jakiekolwiek pytania związane z zakładaniem kompostu, skontaktuj się z nami pod znanym adresem — chętnie doradzimy. Napisz na info@higarden.pl.