Czy wiesz, czym jest VPD? Poznaj klucz do idealnych warunków rozwoju roślin

VPD (vapor pressure deficyt = różnica ciśnienia pary wodnej par) wciąż pozostaje dla wielu growerów wielką niewiadomą. Z drugiej strony w ostatnim czasie coraz więcej domowych growerów zajmujących się uprawą indoor w swoim namiocie do uprawy zapoznaje się z tym zagadnieniem. Dołącz do nich dzięki informacjom, które znajdziesz w tym artykule. Dla profesjonalistów znajomość problematyki VPD i jej wykorzystanie w praktyce uprawowej jest już oczywistością. Dołącz do nich i wejdź na nowy poziom!

Wszyscy growerzy z pewnością pragną zapewnić swoim roślinom doskonałe warunki do rozwoju. Chcą stworzyć im idealny klimat wewnątrz przestrzeni uprawowej, aby później móc cieszyć się wspaniałymi, bezbłędnymi i obfitymi plonami. Jednak gdy przychodzi do klimatu wewnątrz namiotu do uprawy lub w przestrzeni do uprawy indoor, większość growerów zajmuje się wyłącznie takimi czynnikami jak temperatura czy wilgotność. Czynniki te można bezpośrednio kontrolować za pomocą standardowego wyposażenia, niezależnie od tego, czy jest to wysokiej jakości system wentylacji, czy odpowiednio dobrane sztuczne oświetlenie roślin. Samo mierzenie temperatury i wilgotności również nie jest żadną nauką.

VPD i znaczenie transpiracji roślin

Transpiracja to proces, podczas którego rośliny oddychają i wydalają wodę za pośrednictwem aparatów szparkowych, czyli otworów znajdujących się na liściach. Intensywna transpiracja roślin za pomocą aparatów szparkowych na liściach ma dla roślin wyjątkowe znaczenie, ponieważ ilość wody wydychanej przez roślinę jest zawsze ściśle związana z ilością wody zawierającej składniki odżywcze (wody do podlewania), którą może ona pobierać za pośrednictwem systemu korzeniowego. 

W tym miejscu pojawia się ważny fakt. Stopień transpiracji roślin w dużej mierze zależy bowiem od różnicy między ciśnieniem pary wodnej par w ich aparatach szparkowych a ciśnieniem pary wodnej par w otaczającym powietrzu. W ten sposób, bez zbędnych fachowych sformułowań, wyjaśniliśmy pojęcie VPD. Różnica ciśnienia pary wodnej par mówi nam po prostu, jak duża jest „osuszająca” siła powietrza wokół roślin, co bezpośrednio wpływa na intensywność i ogólną jakość ich transpiracji.

Ciśnienie pary wodnej par wokół roślin zależy zawsze od temperatury i wilgotności powietrza w przestrzeni uprawowej. Wilgotność panującą wewnątrz aparatów szparkowych na liściach roślin można ogólnie uznać za 100%. Na ciśnienie wpływa przede wszystkim temperatura liści. Kiedy oprócz temperatury i wilgotności powietrza zmierzymy również temperaturę liści, na podstawie uzyskanych wartości możemy obliczyć różnicę ciśnienia pary wodnej par między aparatami szparkowymi a otoczeniem liści. W zależności od aktualnej fazy życia rośliny możemy zatem utrzymywać i kontrolować VPD. To świetna wiadomość, ponieważ jeśli potrafisz kontrolować VPD w trakcie cyklu uprawowego, rośliny będą rozwijać się znacznie lepiej!

Jak prawidłowo ustawić VPD?

Zastanawiasz się, gdzie tkwi haczyk? Najlepsze jest to, że praktycznie go nie ma. Wystarczy odpowiedzialnie mierzyć główne czynniki wpływające na różnicę ciśnienia pary wodnej. Powtarzanie jest matką mądrości, a w tym przypadku także wysokich plonów, dlatego dla pełnego obrazu przedstawiamy ich przejrzyste zestawienie:

• temperatura powietrza
• temperatura liści
• wilgotność względna powietrza
• intensywność oświetlenia
• wilgotność i EC podłoża

NASZA WSKAZÓWKA: Zaopatrz się w praktyczną i elegancką walizkę Milwaukee KIT z wodoodpornymi przyrządami do niezawodnego, regularnego pomiaru pH i EC.

Dokładny pomiar i kontrolowanie poszczególnych czynników wpływających na VPD ma naprawdę kluczowe znaczenie dla wykorzystania wiedzy na ten temat w celu uzyskania lepszych plonów. W internecie znajdziesz także wiele tabel z ogólnie zalecanymi wartościami różnicy ciśnienia pary wodnej. Na początek zapamiętaj prostą, ale najważniejszą zasadę: Powierzchnia liści musi zawsze mieć niższą temperaturę niż otaczające powietrze! Gdyby było odwrotnie, stopień transpiracji roślin byłby niewystarczający, rośliny nie ochładzałyby się odpowiednio, a w konsekwencji mogłoby dojść do ich nieodwracalnego uszkodzenia lub, w najgorszym przypadku, obumarcia.

Opis odwrotnego i niepożądanego stanu ponownie wyraźnie pokazuje, jak dużą rolę odgrywa różnica ciśnienia pary wodnej podczas uprawy indoor. W pewnym momencie większość growerów, szczególnie na początku, spotyka się bowiem z pozornie niewytłumaczalnymi problemami. Rośliny na pierwszy rzut oka nie wyglądają zdrowo, wykazują oznaki niedoborów składników odżywczych, a ich liście więdną. W takiej sytuacji growerzy pytają siebie nawzajem i bardziej doświadczonych kolegów, gdzie leży problem, oraz bezskutecznie szukają przyczyny, dla której wciąż nie mogą osiągnąć zadowalających rezultatów. Przecież stosują nawozy dokładnie według tabel dawkowania producenta i poświęcają swoim roślinom niemal więcej uwagi niż sobie!

Przykłady z praktyki

• Jeśli różnica ciśnienia pary wodnej jest zbyt wysoka, rośliny nie nadążają z odpowiednim ochładzaniem się, ponieważ otaczające powietrze osusza je zbyt szybko. W rezultacie rośliny nie rozwijają się tak, jak powinny. Zwykle wykazują również objawy niedoborów składników odżywczych, na których skupiliśmy się w osobnym artykule: Objawy niedoboru ważnych składników odżywczych. W takich sytuacjach liście roślin często wysychają, skręcają się lub stopniowo obumierają.
• Jak do tego dochodzi? W uprawie indoor najczęściej winne jest połączenie niskiej wilgotności powietrza i mocnej lampy wyładowczej.
• A teraz odwrotny scenariusz. Zbyt niska różnica ciśnienia pary wodnej uniemożliwia roślinom proces transpiracji, którego znaczenie znasz już dobrze z wcześniejszych akapitów. Nic więc dziwnego, że w wyniku zbyt niskiego VPD otaczające powietrze nie jest już w stanie absorbować kolejnej porcji wilgoci i transpiracja nie może zachodzić. Wyraźnym wskaźnikiem tego scenariusza jest wilgoć skraplająca się na liściach roślin oraz ich powolny wzrost. Ponownie można zaobserwować objawy niedoborów ważnych składników odżywczych, a także powstanie idealnego środowiska do rozwoju chorób grzybowych roślin.
• Jak do tego dochodzi? Klasycznym przykładem ze świata uprawy indoor jest połączenie niskich temperatur i oświetlenia LED, którego diody ogrzewają otaczające powietrze w przestrzeni uprawowej znacznie mniej niż lampy wyładowcze.

Chcesz nas o coś zapytać? Jesteśmy do Twojej dyspozycji zarówno telefonicznie, jak i pod znanym adresem e-mail info@higarden.pl. Czekamy na Twoje pytania!

Polecamy również te produkty:

• Ultradźwiękowy nawilżacz HUMIPRO 4L
• Wentylator klipsowy Garden Highpro Clip Fan 15CM / 15W 2 prędkości
• Wentylator PRIMA KLIMA EC WHISPERBLOWER

Co przeczytać dalej:

• Objawy niedoboru ważnych składników odżywczych
• Poznaj nowoczesne namioty do uprawy Garden Highpro
• Podłoża i nawozy CANNA: 30 lat badań nad skuteczną uprawą roślin indoor i outdoor