Jak postępować z resztkami po zbiorach

Głównym celem większości growerów jest zebranie niezapylonych kwiatów bogatych w substancje aktywne i terpeny. Co jednak zrobić z „resztkami” – czyli trimem, liśćmi, łodygami i korzeniami? Dla większości growerów są one zwykłym odpadem, który trafia do kosza lub na kompost, ale to wielka szkoda. Te części rośliny zawierają cenne substancje, które można przetworzyć na domowe preparaty, kosmetyki lub produkty spożywcze.

Zbiory są dla growera zawsze czasem radości, ale oznaczają też więcej pracy. Pamiętaj, że jeśli zdecydujesz się na dalsze wykorzystanie liści lub korzeni roślin, podczas zbioru i suszenia należy traktować je z podobną troską jak kwiaty. Podczas suszenia zadbaj o odpowiednie warunki, czyli niską wilgotność powietrza na poziomie około 55%, temperaturę w zakresie 18-21 °C, ciemność i dopływ świeżego powietrza. Pod żadnym pozorem nie używaj do dalszego przetwarzania spleśniałego suszu ani roślin poddanych działaniu pestycydów.

Może Cię zainteresować: Jak zebrać najbardziej aromatyczne kwiaty z uprawy zewnętrznej

Sugar leaves

Angielską nazwą „sugar leaves” określamy małe listki znajdujące się wokół kwiatów, pokryte trichomami i zawierające stosunkowo dużą ilość substancji aktywnych oraz terpenów. Możesz przygotować z nich skuteczne ekstrakty, nalewki lub maści albo wykorzystać je podobnie jak kwiaty (mechaniczne oddzielanie żywicy, waporyzacja mieszanek ziołowych).

Pamiętaj, że CBD występuje w suszu w swojej kwasowej formie (CBDA), która po spożyciu jest nieaktywna. Aby CBDA przekształciło się w CBD, susz należy najpierw zdekarboksylować, czyli podgrzewać go przez określony czas w wystarczająco wysokiej temperaturze. Dekarboksylacja w pewnym stopniu zachodzi podczas samego przygotowywania oleju lub maści, ale aby uzyskać lepsze działanie gotowego produktu, lepiej wcześniej poddać susz obróbce cieplnej.

• Wzbogacone masło lub olej: Substancje aktywne bardzo dobrze wiążą się z tłuszczami, dlatego gotowanie suszu w maśle, oleju lub innym nośniku tłuszczowym (oleju kokosowym, smalcu) jest bardzo skuteczną metodą ekstrakcji. Wystarczy powoli podgrzewać odpowiednią ilość suszu w temperaturze około 80 °C przez 2-3 godziny, a następnie odcedzić.
• Domowa maść ziołowa: Istnieje wiele dowodów na to, że CBD i inne substancje aktywne są bardzo skuteczne przy stosowaniu miejscowym, szczególnie w przypadku bólu, egzemy i uszkodzeń skóry. Jako bazy domowej maści możesz użyć wazeliny farmaceutycznej, oleju kokosowego lub oliwy z oliwek, masła shea albo lanoliny. Przygotowanie podstawowej maści ziołowej jest proste. Do jednego kilograma nośnika dodaj około 20 do 50 gramów suszu i podgrzewaj mieszankę w kąpieli wodnej lub piekarniku ustawionym na niską temperaturę przez około 2 godziny. Temperatura mieszanki nie powinna przekroczyć 80 °C, aby nie doszło do degradacji substancji aktywnych. Następnie możesz odcedzić mieszankę albo pozostawić ją do ostygnięcia i kilkakrotnie powtórzyć proces podgrzewania, aby uzyskać z suszu jak najwięcej.
• Nalewka: Podobnie jak tłuszcze, alkohol jest doskonałym narzędziem do ekstrakcji substancji aktywnych z ziół. „Zielony smok”, czyli nalewka ziołowa o wysokiej zawartości alkoholu, był w przeszłości często stosowany w przypadku bólu lub bezsenności. Przygotowanie jest łatwe. Około 10 gramów zdekarboksylowanego suszu dodaj do 200 ml mocnego alkoholu i zamknij w butelce lub słoiku. Pozostaw mieszankę ziół i alkoholu do maceracji na kilka tygodni w temperaturze pokojowej, w ciemnym miejscu. Na koniec przefiltruj mieszankę przez filtr do kawy.
• Mechaniczne oddzielanie żywicy: Podobnie jak kwiaty, także listki znajdujące się w ich pobliżu zawierają znaczne ilości trichomów z łodyżką i główką, w których ukrywają się substancje aktywne i terpeny. Trichomy można oddzielić od reszty suszu mechanicznie lub za pomocą odpowiedniego rozpuszczalnika. Rezultatem jest skoncentrowana „żywica” (koncentrat, koncentrat lodowy, rosin, resin) o wysokiej zawartości substancji aktywnych i terpenów. Oddzielanie żywicy przez drobne sito (tzw. dry sift) należy do najstarszych metod wytwarzania koncentratów ziołowych.
• Waporyzacja: Inhalacja oparów bogatych w substancje aktywne i terpeny jest bardzo skutecznym i szybkim sposobem przyjmowania ziół o właściwościach leczniczych. Najlepiej sprawdzają się w tym celu dokładnie oczyszczone, wysuszone i dojrzałe kwiaty bez nasion, ale również listki znajdujące się wokół kwiatów skrywają potencjał leczniczy. Należy jednak przygotować się na to, że nie mają one tak delikatnego smaku. Świetnym sposobem na nadanie mniej aromatycznemu suszowi przyjemnego zapachu są saszetki terpenowe.

Może Cię zainteresować: Suszenie i curing – droga do smacznych zbiorów

Duże liście

Trichomy na dużych liściach zawierają w porównaniu z tymi znajdującymi się na kwiatach bardzo małą ilość substancji aktywnych i wartościowych monoterpenów. Są jednak bogate w przeciwutleniacze, chlorofil, błonnik, minerały i witaminy, dzięki czemu stanowią doskonały surowiec do kuchni. Możesz również przetworzyć je na maści, ale pamiętaj, że potrzebna będzie większa ilość suszu niż w przypadku użycia kwiatów lub sugar leaves.

• Zielone smoothie: Dodaj świeże liście do swojego ulubionego smoothie.
• Herbata ziołowa: Zalej suszone liście gorącą wodą i pozostaw do zaparzenia. Napar będzie miał ziemisty smak i działanie uspokajające. Do herbaty ziołowej możesz dodać również inne zioła, takie jak mięta, melisa, a także imbir i miód.
• Sałatki: Liści możesz użyć do sałatek. Mają wyrazisty smak, który doskonale komponuje się z dressingiem musztardowym, wyrazistymi serami i owocami.

Korzenie

Korzenie są prawdopodobnie najbardziej pomijaną przez growerów częścią rośliny, a przecież mają długą tradycję w medycynie ludowej, sięgającą tysięcy lat wstecz. Już starożytne teksty chińskie, greckie i rzymskie opisują wywary, okłady i pasty z korzeni stosowane na ból, stany zapalne, skurcze lub krwawienie. Jeszcze w XVIII i XIX wieku zalecano je przy reumatyzmie, stanach zapalnych i dolegliwościach układu moczowego. Korzenie zawierają wprawdzie jedynie śladowe ilości substancji aktywnych, przede wszystkim CBD, ale znajdziemy w nich również friedelin i epifriedelanol, o których wiadomo, że wykazują działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i przeciwnowotworowe.

• Nalewka: Korzenie są doskonałym składnikiem „zielonego smoka”, którego przygotowanie opisaliśmy powyżej.
• Balsam lub maść: Korzenie możesz również dodać do maści ziołowej. Najpierw je wysusz, a następnie rozdrobnij na kawałki lub drobny proszek. Potem dodaj korzenie do maści ziołowej i postępuj zgodnie z instrukcją powyżej.

Łodygi

Łodygi zawierają najmniej substancji aktywnych ze wszystkich pozostałych części roślin, za to są bogate w celulozę i ligninę, czyli trwałe włókna roślinne. Najlepszym sposobem ich wykorzystania jest kompostowanie lub ściółkowanie, ewentualnie możesz stworzyć z nich dekoracje. Nie zalecamy używania wysuszonych łodyg jako podpór dla roślin, ponieważ mogą spleśnieć i rozprzestrzenić zarodniki pleśni w otoczeniu.

Więcej wskazówek i poradników dla początkujących growerów oraz doświadczonych uprawiających znajdziesz na blogu Higarden.